Basic Democracy Training – Burmese Version by Salai Kipp Kho Lian

ေအသင္ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံ မွာ တုိက္ရိုက္ဒီမိုကေရစီ ေပၚေပါက္လာပံု သမိုင္းအက်ဥ္း အပိုင္း(၅)

Comment ေရးရန္ (no comment)

ေရွးေဟာင္း ေအသင္ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံရဲ႕ စစ္ေရးဆိုင္ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး
ေရွးေဟာင္း ဂရိေခါမေခတ္မွာ စစ္ျဖစ္လာရင္ တုိင္းသူျပည္သားေတြကို စစ္ထဲဝင္ဖို႔ ဆင့္ေခၚတာမ်ိဳးမရွိဘူး။ စစ္တိုက္ၾကရာမွာလည္း စစ္သားအျဖစ္နဲ႔ လခကို မေမွ်ာ္မွန္းၾကဘူး။ စစ္သားဘဝ ဆိုတာ ခ်မ္းသာ ၾကြယ္ဝဖို႔ အတြက္ လမ္းပြင့္တယ္လို႔ေတာင္ ျမင္ၾကတယ္။ ဘာလို႔လည္း ဆိုေတာ့ ကိုယ္ပိုင္ျမင္း၊ ကိုယ္ပိုင္ရထား၊ ကိုယ္ပိုင္ လက္နက္၊ ကိုယ္ပိုင္သံခ်ပ္ကာ အၤက်ီ စသည္ တို႔ကို ဝယ္ႏိုင္ ျခမ္းႏိုင္ တပ္ဆင္ႏိုင္တဲ့ ခ်မ္းသာ ၾကြယ္ဝသူေတြကို ေအသင္ အတြက္ စစ္တုိက္ေပးဖို႔ အမ်ားစုက ေမွ်ာ္လင့္ ထားၾကတာျဖစ္ၿပီး သူတုိ႔ေတြက စစ္တုိက္ရင္း သိမ္းပိုက္ နယ္ေျမက အဖိုးတန္ ပစၥည္းေတြကို တုိက္ယူ သိမ္းပိုက္ၾကၿပီး ပိုလို႔ေတာင္ ခ်မ္းသာ လာႏိုင္ၾကတာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။ ဆိုလိုတာက အဲဒီေခတ္မွာ ႏိုင္ငံကို ကာကြယ္ဖို႔ အျမဲတမ္း ေၾကးစား တပ္ေတြ မရွိေသးပါဘူး။ ကိုယ့္လက္နက္နဲ႔ ကိုယ္ ကိုယ့္ဖာသာ တပ္ဆင္ၿပီး စစ္တုိက္ၾကရတာမို႔ ျမင္းတို႔၊ ရထားတို႔ လက္နက္တို႔ကို သူေဌး သူၾကြယ္ေတြကသာ ဝယ္ယူတပ္ဆင္ ပိုင္ဆိုင္ႏိုင္ တာျဖစ္တယ္။

ဒါေပမဲ့ စစ္တုိက္ဖို႔ အတြက္ လူမလံုမေလာက္ ျဖစ္လာရင္ေတာ့ မင္းစိုးရာဇာ သူေဌး သူၾကြယ္ေတြရဲ႕ ျမင္းတပ္ေတြမွာ ပါဝင္ တိုက္ခိုက္ၾကဖို႔ အတြက္ သာမန္ ႏိုင္ငံသားေတြ နဲ႔ အင္အား ျဖည္းတင္းၾကတယ္။ ဒီစစ္သားေတြကေတာ့ ကိုယ့္မိသားစု အသက္ရွင္ ရပ္တည္ႏိုင္ဖို႔ အတြက္ အႏိုင္ႏိုင္ ရုန္းကန္ရတဲ့ လယ္သမားေတြျဖစ္တယ္။ သူတို႔ တေတြဟာ စစ္ကိုဝင္တုိက္ရတဲ့ အခါၾကေတာ့ ရန္သူ႔ ပစၥည္းေတြ ဓါးျမတိုက္ သိမ္းပိုက္ခြင့္ ရေပမယ့္၊ လယ္ယာ စိုက္ပ်ိဳးေရးမွာ သူတို႔ရဲ႕ လုပ္အားေတြ အလိုအပ္ဆံုး အခ်ိန္မွာ အခ်ိန္မီ ျပန္ေရာက္ မလာႏိုင္ရင္ မိသားစုေတြ အတြက္ ဝန္ထုတ္ ဝန္ပိုးေတြက ႀကီးထြားလာေတာ့တယ္။
ေရွးေဟာင္းဂရိေခါမ တဝွမ္းမွာ စစ္တပ္ရဲ႕ ခြန္အားဟာ ျမင္းတပ္ေပၚမွာ မွီတည္းေနရတာ ဆိုေတာ့ ျမင္းတို႔ လွည္း တို႔ကို ကိုယ္ပိုင္ တပ္ဆင္ႏိုင္တဲ့ လူဂုဏ္တန္ ေတြက အလိုလိုေနရင္း တုိင္းျပည္ရဲ႕ အာဏာကို ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ ရလာတာျဖစ္တယ္။ သူတို႔ရဲ႕ အသက္ အိုးအိမ္ စည္းစိမ္ေတြကိ္ု စစ္ေရးမွာ ပံုေအာထား ၾကရတာ ဆိုေတာ့လည္း ဒီလိုပဲျဖစ္ရေတာ့မွာ ျဖစ္တယ္။ ေအသင္ မွာလည္း ဒီနည္း ႏွင္ႏွင္ပါပဲ။

အာရစ္တိုတယ္က မွတ္တမ္းတင္ထားရာမွာ “ေရွးေခတ္ ဂရိ ေခါမ ရဲ႕ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုမွာ ဘုရင္ၿပီးရင္ စစ္သားက အာဏာ အရွိဆံုး ျဖစ္တယ္။ မူလ အစပိုင္းကာလ စစ္တိုက္ရာမွာ ျမင္းတပ္ေတြက အခရာ က်တယ္။ ျမင္းတပ္ေတြရဲ႕ သူတို႔ရဲ႕ အေရးပါ အရာေရာက္မႈက ေတာ္ေတာ္ကို အခရာ က်ခဲ့ပါတယ္။ ေျခလ်င္တပ္ကို လက္နက္ အျပည့္အစံု တပ္ဆင္ထားသည့္ တိုင္ေအာင္ အေသအခ်ာ စနစ္ တက် ဖြဲ႕စည္းမထားရင္ အဲဒီေျခလ်င္တပ္ဟာ ဘာမွအသံုးမဝင္ဘူး။ ေရွးေဟာင္း ေခတ္ကာလမွာ စစ္ေရးစစ္ရာ ေသနဂၤဗ်ဴဟာ အတတ္ပညာ ေတြကလည္း မထြန္းကားေသးတဲ့ အခါက်ေတာ့ ျမင္းတပ္ရဲ႕ အင္အားကို အားျပဳၿပီး စစ္တုိက္ခဲ့ၾကရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏိုင္ငံေတြက ႀကီးထြားလာတာနဲ႔ အမွ် သံခ်ပ္ကာ ဝတ္တဲ့ စစ္သားေတြ တိုးပြားလာတယ္။ အဲဒီလို တုိးတက္ေျပာင္းလဲလာတာနဲ႔ အမွ် အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ပိုင္းမွာလည္း လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ပါဝင္လာႏိုင္ခ့ဲတယ္။” ဆိုလိုတာကေတာ့ သံခ်ပ္ကာဝတ္ စစ္သားေတြ တိုးပြား လာတာနဲ႔ အမွ် ႏိုင္ငံ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ အာဏာ ခ်ိန္ခြင္လ်ာ ကလည္း ထိုနည္းအတူ ေျပာင္းလဲစ ျပဳလာတာျဖစ္တယ္။ တနည္းအားျဖင့္ အစဥ္ တိုးပြားလာေနတဲ့ အဲဒီ ျမင္းမစီးတဲ့ hoplite ေခၚ သံခ်ပ္ကာဝတ္ ေျခလ်င္ တပ္သားေတြဟာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမွာ အေရးပါအရာ ေရာက္လာတာ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္ တနည္းေျပာရရင္ ေအသင္ရဲ႕ သာမန္ျပည္သူ ေတြဆီကိုပါ ႏိုင္ငံ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာေတြ ခြဲေဝ လာရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီ hoplite ေခၚ သံခ်ပ္ကာဝတ္ စစ္သည္ေတာ္ေတြဟာ ေအသင္ရဲ႕ အဆင္းရဲတကာ့ အဆင္းရဲဆံုး ထဲကေတာ့ မဟုတ္ၾကဘူး။ သံခ်ပ္ကာ အၤက်ီေတြကို ကုိယ္တုိင္ဝယ္ယူ တပ္ဆင္ႏိုင္ဖို႔ အတြက္ ဒီ hoplite ေတြမွာ လံုေလာက္တဲ့ ၾကြယ္ဝခ်မ္းသာမႈရွိရမွာ ျဖစ္တယ္။ ဘယ္လိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္ တုိင္းျပည္ရဲ႕ စစ္ေရးစစ္ရာမွာေရာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာပါ အေရးပါတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ရာမွာ သာမန္ ျပည္သူေတြဟာ ပိုၿပီး ပါဝင္လာႏိုင္တာျဖစ္ပါတယ္။ ျပင္ပကေန ရန္သူေတြ က်ဴးေက်ာ္ တိုက္ခိုက္ လာရင္ အရင္ဦးဆံုး စစ္ရဲ႕ဒဏ္ကို ခံၾကရတာကေတာ့ ျပည္သူအမ်ားစု ေနထိုင္တဲ့ ကမ္းေျခ နဲ႔ ကုန္းတြင္း ေျမျပန္႔ပိုင္းကလူေတြျဖစ္တယ္။

Cleistenes ဟာ စစ္တပ္ကိုပါ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ လုပ္ခဲ့တယ္။ ေအသင္ရဲ႕ မ်ိဳးႏြယ္စုတိုင္း ကိုယ္စီက hoplite တပ္ရင္း နဲ႔ ျမင္းတပ္ကို သီးျခားဖြဲ႕စည္းေစၿပီး၊ hoplite ေတြရဲ႕ အရည္အေသြးကို မိမိတို႔ မ်ိဳးႏြယ္စု အလိုက္ ျမွင့္တင္ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမင္းတပ္ အားလံုးရဲ႕ အရည္အေသြးကိုေတာ့ ၿမိဳ႕အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေကာင္စီ က ၾကည့္က်ပ္ေစ ပါတယ္။ ဒီစစ္သားေတြကိုလည္း သက္ဆိုင္ရာ မ်ိဳးႏြယ္စုထဲက စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ တဦးဆီ ကေန အုပ္ခ်ဳပ္ ကြပ္ကဲ ေစပါတယ္။ ျပည္သူ ေတြကသာ အုပ္ခ်ဳပ္လာတဲ့ ေအသင္မွာ လံုလံုျခံဳျခံဳ အကာအကြယ္ ေတြရွိတဲ့ ၿမိဳ႕ေပၚကေန ဘုရင္လုပ္သူက စစ္နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို သူ႔သေဘာ နဲ႔သူ ဆံုးျဖတ္တာမ်ိဳး မရွိေတာ့ပဲ စစ္ရဲ႕ အနိဌာရံုေတြကို တိုက္ရိုက္က်က် ခံစားၾကရတဲ့ သာမန္ ျပည္သူ ေတြကပါ စစ္ေရးစစ္ရာမွာ ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ ရလာတယ္။ စစ္တိုက္ဖို႔ မတုိက္ဖို႔ ဆိုတာ လူတဦးတေယာက္တည္းက ဆံုးျဖတ္လို႔ မရေတာ့ဘူး၊ ၿမိဳ႕သားအားလံုး ပါဝင္တဲ့ ၿမိဳ႕လံုးကြ်တ္ ညီလာခံ ကသာ စစ္ေရးစစ္ရာ ကိစၥကို အဆံုးအျဖတ္ ေပးႏိုင္တာျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္အပိုင္းမွာ ေအသင္ဒီမိုကေရစီ က်ဆံုးခန္းကို တင္ျပေဆြးေႏြးပါမယ္။

Play

Posted by Zogamnuam

October 4th, 2012 at 9:54 pm

Posted in Athen History

ေအသင္ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံ မွာ တုိက္ရိုက္ဒီမိုကေရစီ ေပၚေပါက္ လာပံု သမိုင္းအက်ဥ္း

Comment ေရးရန္ (no comment)

အပိုင္း(၆)

ေအသင္ ဒီမုိကေရစီ ေရႊေခတ္ ကုန္ဆံုးျခင္း

Cleistenes ေသဆံုးၿပီး တဲ့ အခါမွာ သူ႕ရဲ႕ေျမးျဖစ္သူ Pericles (BC 490 – 429)ဟာ ေအသင္မွာ ၾသဇာအရွိဆံုးျဖစ္တယ္။ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ အရ ျပည္သူကသာအုပ္ခ်ဳပ္တယ္၊ လူ ၅၀၀ (၅၀ x ၁၀) ပါ၀င္တဲ့ ၿမိဳ႕ေကာင္စီကအုပ္ခ်ဳပ္တယ္ဆိုရာမွာလည္း၊ တကယ့္ လက္ေတြ႕မွာ လူ ၅၀ စီပါတဲ့ မ်ိဳးႏြယ္စု အသီးသီး က တႏွစ္ပတ္လံုး ၃၅ ရက္စီ အလွည့္က် အုပ္ခ်ဳပ္ ၿပီး သမတၱ ဆိုတာကလည္း အလွည့္ က်တႏွစ္မွာ (၁၀) ဦးတက္ေနတာဆိုေတာ့ ေအသင္ ႏိုင္ငံ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး မွာ ဗဟိုကေန တင္းတင္း က်ပ္က်ပ္ အုပ္ခ်ဳပ္တာ မရွိဘူး။ တစံုတဦး က မင္းစိုးမင္းညစ္ တဦးျဖစ္လာရေလာက္ေအာင္ ၾသဇာ အာဏာ အလြန္႕အလြန္ ႀကီးမားလာ တယ္လို႕ အထင္ခံရ ရင္္ လည္း ၿမိဳ႕လံုးကြ်တ္ညီလာခံ ကေန အဆိုတင္ သြင္းၿပီး ျပည္ႏွင္ဒဏ္ေပးႏိုင္ တဲ့ ဥပေဒကလည္းရွိေနတယ္။

ေအသင္စစ္တပ္ရဲ႕ ဗိုလ္ခ်ဳပ္တဦး ျဖစ္တဲ့ Pericles (ပဲရီကလီးစ္) ကေတာ့ ေအသင္ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီ ကိုဆက္လက္ထိမ္းသိမ္းရင္း အမ်ားႀကိဳက္ မူ၀ါဒေတြ နဲ႕ အတူ ေအသင္ၿမိဳ႕ ရဲ႕ ဂႏၡ၀င္ေျမာက္ ပါသီႏြန္ အေဆာက္အဦး အပါအ၀င္ တျခား ရင္သပ္ရႈေမာဘြယ္ရာ သမိုင္း၀င္ ေအသင္ရဲ႕ အထင္ကရ ေဆာက္အဦးေတြကိုတည္ေဆာက္ၿပီး စာေပ အႏုပညာ ျပဇတ္ စသည္တို႕ကို ပါ ျမွင့္ တင္ရင္း သူ႕ရဲ႕ၾသဇာ ကို တည္ေဆာက္ ႏိုင္ခဲ့တယ္။ သူပိုင္ဆိုင္ရရွိခဲ့တ့ဲ ဘိုးဘြား ပိုင္ အေမြအနစ္ေတြ တနင့္တေထာႀကီး ရွိထားေတာ့ ေအသင္ ၿမိဳ႕ ရဲ႕ ဘ႑ာ ေတာ္ ေငြေတြနဲ႕ သူ႕ရဲ႕ ေအသင္ၿမိဳ႕လွပေရး၊ ဂုဏ္က်က္သေရ နဲ႕ ျပည့္စံုေစေရး အတြက္ ျပဳလုပ္တဲ့ ေဆာက္လုပ္ေရး ပရိုဂ်က္ ေတြ နဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး ၿမိဳ႕လံုးကြ်တ္ညီလာခံမွာ အျပင္းအထန္ ေ၀ဖန္ ကန္႕ကြက္ လာသူ ေတြ ရွိလာေတာ့ သူက သူ႕ ကိုယ္ပိုင္ ေငြနဲ႕ ပဲ ဒီ ပရုိဂ်က္ေတြ ကိုေဆာက္လုပ္ သြားဖို႕ တန္ျပန္ အဆိုတင္သြင္း လိုက္ တယ္။ ျပည္သူေတြကလည္း သေဘာတူ လက္ခံလိုက္တဲ့အျပင္ ဒီ ေဆာက္လုပ္ ေရး ပရိုဂ်က္ေတြ ေၾကာင့္ အလုပ္အကို္င္ ေတြရရွိလာ ၾက တဲ့ ေအသင္ ၿမိဳ႕သားေတြအေပၚမွာ ေရာ အလွည့္က် သမတၱ ေတြအေပၚမွာပါ Pericles ရဲ႕ၾသဇာဟာႀကီးထြားလာတယ္။ Pericles ရဲ႕ အမ်ားျပည္သူႀကိဳက္ လုပ္ငန္းေတြအမ်ားႀကီးထဲကေန ေနာက္ ဥပမာ တခုအားျဖင့္ ေျပာရရင္ ေအသင္ရဲ႕ အထင္ကရ ျပဇတ္ႀကီး ေတြကိုလည္း ျပည္သူေတြ အခမဲ့ ၀င္ၾကည့္ႏိုင္ေအာင္ ႏိုင္ငံ့ ဘ႑ာေတာ္ေငြ ထဲကေန က်ခံေပးဖို႕ အဆိုတင္သြင္းခဲ့တယ္။ ေအာင္လည္း ေအာင္ျမင္ခဲ့တယ္။

ဒီလိုနဲ႕Pericles ဟာ ညီလာခံမွာ ျပည္သူေတြရဲ႕ ဆႏၵ ကိုရယူၿပီး ေအသင္ ဒီမိုကေရစီကို တမ်ိဳးတဖံုျပဳျပင္ေျပာင္းလဲႏိုင္ခဲ့တယ္။ Pericles ရဲ႕ေခတ္ မွာ ျပည္သူေတြ ဟာ တရားဥပေဒေအာက္မွာ တန္းတူမႈ နဲ႕ အခြင့္ အလန္း ေတြ တန္းတူမႈကို ရရွိခဲ့ၾက တယ္လို႕ဆိုပါတယ္။ တရားဥပေဒေအာက္မွာ တန္းတူမႈ ရွိေအာင္ တရားေရးကိစၥေတြမွာ ကြ်န္ေတြ နဲ႕ ႏိုင္ငံျခားသားေတြ ဟာ သူ႕တို႕ကိုယ္စား သူတုိ႕ကို အကာအကြယ္ေပးမဲ့ ေစာင့္ေရွာက္သူေတြထားရွိေစတယ္။ အခြင့္အလန္း တန္းတူမႈ ဆိုတာကေတာ့ လူတိုင္းဟာ အရာရာ မွာ အခြင့္ အေရး တန္းတူတယ္ရယ္လို႕မဟုတ္ပဲ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး မွာ ျပည္သူေတြပါ၀င္ႏိုင္ဖို႕အတြက္ ခ်မ္းသာ ၾကြယ္၀မႈကိုအေျခမခံပဲ အရည္အခ်င္း၊ အစြမ္းအစ အစရွိတဲ့ ထိုက္တန္မႈ ကိုေျခခံေစတာျဖစ္တယ္။ တနည္းအားျဖင့္ အေကာင္းဆံုး အေတာ္ဆံုးလူေတြကို ေရြးေကာက္ေစတာျဖစ္တယ္။ လက္ေတြ႕မွာ အေတာ္ဆံုး လူကို ဂရိဘာသာစကားနဲ႕ aristoi (the best one man) လို႕ေခၚတယ္။ အဲဒီ aristoi ဆိုတဲ့ ဂရိ ေ၀ါဟာရ ကေနပဲ aristocracy ေခၚတဲ့ မင္းစိုးရာဇာ အုပ္စိုးတဲ့ စနစ္ ဆိုတဲ့ စကားလံုး ေပၚေပါက္ လာတာျဖစ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ေရွးေဟာင္း ဂရိ ေခၚမ သမိုင္းပညာရွင္ေတြကပဲ Perciles ကို the first citizen of Athens ေအသင္ရဲ႕ ထိပ္တန္း ႏိုင္ငံသား အျဖစ္မွတ္တမ္းတင္ခဲ့ၾကတယ္။ ဂရိေခၚမေခတ္ သမိုင္းပညာ ရွင္ Thucydides (သူးစီးဒီးတီးစ္) ကမွတ္တမ္း တင္ရာမွာ Pericles ေခတ္ ေအသင္ဒီမိုကေရစီဟာ “သီအိုရီအရ ဒီမိုကေရစီျဖစ္ေပမဲ့ လက္ေတြ႕မွာ ေအသင္ႏိုင္ငံ ရဲ႕ ထိပ္တန္းႏိုင္ငံသား ကအုပ္ခ်ဳပ္တဲ့စနစ္ ျဖစ္ပါတယ္” လို႕ဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဘီစီ ၅၀၀ ၀န္းက်င္ မွာ Cleisthenes ကစတင္ခဲ့တဲ့ ေအသင္ဒီမိုကေရစီဟာ ဘီစီ ၄၃၀ ကစၿပီး Pericles (ပဲရီကလီးစ္) ရဲ႕ေခတ္မွာ မင္းစိုးရာဇာ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့စနစ္ျဖစ္သြားတယ္လို႕ေ၀ဖန္ထားပါတယ္။

သို႕ပင္ျငားလည္း ေခတ္သစ္သမိုင္းပညာရွင္ေတြကေတာ့ Pericles ရဲ႕ေခတ္ကို ေအသင္ဒီမိုကေရစီ ရဲ႕ေရႊေခတ္လို႕သံုးသပ္သူ ရွိသလို အဆိုး အေကာင္း ရႈေထာင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ကေန ခ်ည္းကပ္ေ၀ဖန္ၾကပါတယ္။ Pericles ရဲ႕ေခတ္ကို ေအသင္ဒီမိုကေရစီရဲ႕ေရႊေခတ္လို႕ တင္စားစရာေတြ ကလည္း အမ်ားႀကီးရွိေနပါတယ္။ လူ ၅၀၀ ပါ၀င္တဲ့ ၿမိဳ႕အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေကာင္စီ နဲ႕ ၿမိဳ႕ညီလာခံေတြဟာ Pericles ရဲ႕ေခတ္ မွာ ဆက္လက္ ရွင္သန္ ေနခဲ့တယ္။ ဒီ ေကာင္စီနဲ႕ ညီလာခံေတြမွာ အေကာင္းဆံုး အစိုးရဟာဘယ္လိုဟာမ်ိဳးလဲ? ေကာင္းမြန္ တဲ့ လူ႕ဘ၀ဆိုတာ ဘယ္လိုဟာ လည္း စသည္ျဖင့္ အေၾကာင္းအရာစံု ကို ျငင္းခံုေဆြးေႏြးၾကၿပီး Pericles ေခတ္မွာ အေတြးအေခၚ ပညာရွင္ေတြ လည္းထြန္းကား ခဲ့ တယ္။ အထုူးသျဖင့္ သူတို႕ ေဆြးေႏြးတဲ့ အရာေတြထဲမွာ စစ္နဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအေၾကာင္းေတြက ေတာ္ေတာ္အခရာက်ခဲ့ပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး နဲ႕ စစ္ေရးစစ္ရာ မွာ အရင္ကလို ဘုရင္တဦးထည္း ကဆံုးျဖတ္တာမ်ိဳးမဟုတ္ပဲ စစ္ ေၾကညာ တဲ့ အမႈကို ၿမိဳ႕လံုးကြ်တ္ညီလာခံကသာ ျပဳလုပ္ခြင့္ရွိတယ္။

မိဳ႕ညီလာခံကလည္း Pericles အဆိုတင္သြင္း သမွ်ကို အလြယ္တကူလက္ခံခဲ့တာမ်ားပါတယ္။ သူ႕ေခတ္သူ႕အခါမွာ Pericles ဟာ ေအသင္မွာ ရွိခဲ့ဘူးတဲ့ တျခား ဘုရင္ေတြထက္ကို ၾသဇာအာဏာရွိေနခဲ့တယ္။ အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ သူ႕ကိုေၾကာက္ၾကလို႕မဟုတ္ပဲ၊ သူေျပာ တဲ့စကားေတြဟာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းရွိလွၿပီး၊ အက်ိဳးအေၾကာင္း အင္မတန္ ဆီေလ်ာ္ ညီညြတ္ေလ့ရွိတဲ့အျပင္ Pericles ဟာ သူ႕ ကိုယ္ က်ိဳးအတြက္ လုပ္ေနတာမနဟုတ္ပဲ ၿမိဳ႕ ရဲ႕ တုိးတက္ရာတိုးတက္ေၾကာင္းနဲ႕ ေအသင္ ၿမိဳ႕ ရဲ႕ ဂုဏ္ေရာင္ေျပာင္ဖို႕အတြက္ ကိုယ္က်ိဳး စြန္႕ၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနသူအျဖစ္ အမ်ား တကာက သိျမင္ ၾကလို႕ျဖစ္တယ္။ သူအဆိုတင္သြင္း သမွ် ကို ၿမိဳ႕သားေတြ က အလြယ္ တကူ သေဘာတူလက္ခံ လာ ရေလာက္ေအာင္ အတၱစိတ္ကင္းမဲ့ၿပီး၊ ကိုယ္က်ိဳးစြန္႕ႏိုင္သူတဦးအျဖစ္ ဂုဏ္ေရာင္ ေျပာင္တဲ့ အျပင္ သူဟာ စစ္ေရးမွာ အင္မတန္ကြ်မ္းက်င္သလို ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ကာလမွာ သူ႕လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကလည္း ညဏ္ အေမွ်ာ္အျမင္ ႀကီးမားတဲ့ ပညာရွိ တဦး ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ သူ႕မွာ ရန္သူေတြရွိခဲ့တယ္။ Pericles (ပဲရီကလီးစ္) ဟာသူ႕ရဲ႕အဆင့္ျမင့္တဲ့ ရာထူးနဲ႕ မတန္တဆ မလိုက္ဖက္တဲ့ အျပဳအမူမ်ိဳး ကို ဘယ္ ေတာ့ မွမလုပ္ခဲ့တဲ့အျပင္ လူေတြကိုလည္း ေျမွာက္ပင့္တာမ်ိဳး၊ သူ႕ရန္သူေတြကိုဖိႏွပ္တာမ်ိဳး ဘယ္ေတာ့မွမလုပ္ခဲ့ဘူး။ တုိင္းျပည္ရဲ႕ဘ႑ာေတာ္ေငြေတြကို သူ႕စိတ္ႀကိဳက္လက္လွမ္းမွီသည့္တိုင္ေအာင္ ဘယ္ေသာအခါမွ သူ႕ ကုိယ္က်ိဳး အတြက္ အလြဲသံုးစားမလုပ္ခဲ့ဘူး။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ေအသင္ၿမိဳ႕သားေတြကေတာ့ Pericles ကို စံျပ ဂရိလူမ်ိဳး တဦး အျဖစ္ ေလးစားၾကတယ္။

Pericles ကိုယ္တိုင္ကလည္း ဂီတ အႏုပညာ နဲ႕ အေတြးအေခၚ ပညာရပ္ေတြကို ဆရာႀကီးသမားႀကီးေတြဆီမွာ သင္ယူဆီးပူး ခဲ့ ဘူးသူျဖစ္ တယ္။ စာေပ နဲ႕ အႏုသုခုမပညာ အမ်ိဳးမ်ိဳး ကိုလည္း ခုန္မင္ ခင္တြယ္ ေလးစားျမတ္ႏိုး တဲ့ အေလ်ာက္ သူ႕ေခတ္မွာ အသက္၀င္လွတဲ့ဂႏၡ၀င္ေျမာက္ပန္းခ်ီပန္းပုပညာေတြလည္းထြန္းကားခဲ့တယ္။

ကမၻာ့ ဗိသုကာ သမိုင္းမွာ မွတ္ေက်ာက္အတင္ခံရၿပီး ေအသင္ နဲ႕ ဂရိေခါမရဲ႕ ဂုဏ္ ေရာင္ ေတြ ေျပာင္ေစတဲ့ ပါသီႏြန္အပါအ၀င္ အေဆာက္အဦးေတြ အေျမာက္အျမား ကို ေအသင္ရဲဲ႕ Acropolis ေခၚ ၿမိဳ႕ရိုးတံတိုင္းေတြနဲ႕ အလံုအျခံဳ ကာကြယ္ထားတဲ့ ၿမိဳ႕ရဲ႕ ဗဟုိမွာ တည္ ေဆာက္ ႏိုင္ခဲ့တာေၾကာင့္ ေနာင္ ဥေရာပတခြင္ မွာ ေအသင္ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီစနစ္သာမက ေအသင္ရဲ႕ ဗိသုကာ ပညာ ေတြ၊ စာေပေတြ ဂီတာ၊ ပန္းခ်ီ၊ ပန္းပုအစရွိတဲ့ အႏု သုခုမ ပညာေတြ ဟာ ဥေရာပ ယဥ္ေက်းမႈ တခုလံုးအတြက္ ခိုင္မာတဲ့ အေျခခံ အုပ္ျမစ္တခု ခ်ေပး ႏိုင္ခဲ့တယ္။

Pericles ႀကီးစိုးအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ ပထမ (၁၅) ႏွစ္တာ ကာလအတြင္းမွာ ဂရိ ႏိုင္ငံ နဲ႕ အနီး၀န္းက်င္ မွာ စစ္ပြဲေတြမရွိပဲ ၿငိမ္းၿငိမ္း ခ်မ္းခ်မ္း ရွိေနခဲ့ တာေၾကာင့္ လည္း Pericles ဟာသူ႕ရဲ႕ ေဆာက္ လုပ္ ေရး ပရိုဂ်က္ေတြကို အေႏွာက္အယွက္မရွိ တည္ ေဆာက္ ႏိုင္ခဲ့တယ္။ ေအသင္ ဒီမိုကေရစီ ဟာလည္းပဲ အထြပ္အထိပ္ ကိုေရာက္ႏိုင္ခဲ့ တဲ့ အ ေလ်ာက္ အနီးအနား က ပါးရွား နဲ႕ စပါတာ အစရွိတဲ့ ရန္ကို စိုးရိမ္ ေနၾကရတဲ့ တျခား ဂရိ ႏိုင္ငံငယ္အေျမာက္အျမား ကို ပါရွားရန္ကို ကာကြယ္ ဖို႕ဆိုတဲ့ အေၾကာင္း ျပခ်က္နဲ႕ စည္းရံုး သိမ္းသြင္းႏိုင္ခဲ့ ၿပီး သူတို႕ရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈ ေအာက္မွာ Delian League ေခၚ ႏိုင္ငံေပါင္းစု သမဂၢ ကိုဖြဲ႕စည္းႏိုင္ခဲ့တယ္။ ဒီသမဂၢအဖြဲ႕၀င္ႏိုင္ငံငယ္ေတြ ရဲ႕ ဘ႑ာ ေတာ္ေငြေတြ ကိုပါ အသံုး ျပဳ ၿပီး Pericles ဟာ ေအသင္ၿမိဳ႕ ကို ခမ္းနားသထက္ခမ္းနား ႀကီးက်ယ္ ေအာင္ျပဳျပင္ မြမ္းမံ တည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့အျပင္ Delian (ဒီးလ်န္) League အဖြဲ႕ ၀င္ ႏုိင္ငံေတြကို ေအသင္ရဲ႕ အင္ပါယာ အျဖစ္တည္ေဆာက္ႏုိင္ခဲ့တယ္။ Pericles ရဲ႕ေခတ္မွာ အထင္ကရ ျပဇတ္ေရးဆရာ အေက်ာ္အေမာ္ေတြ၊ ေဆးပညာပိုင္းဆိုင္ရာ နဲ႕ သမိုင္းပညာရွင္ အေက်ာ္အေမာ္ေတြ ေပၚထြန္းခဲ့တဲ့အျပင္ ေဆာ့ကေရးတီးစ္ (Socrates)၊ ပေလတို (Plato) အစရွိတဲ့ ကမၻာ့ ဂႏၡ၀င္ေျမာက္ အေတြးအေခၚ ပညာရွင္ႀကီး ေတြပါ ေပၚထြန္း ခဲ့ပါတယ္။ တျခား ကမၻာ့ ဂႏၡ၀င္ေျမာက္ အေတြးအေခၚ ပညာရွင္ႀကီး တဦးျဖစ္တဲ့ အာရစၥတိုတယ္ (Aristotle) ဟာ ဂရိ ႏိုင္ငံေျမာက္စြန္းပိုင္း မာစီဒိုးနီးယား က ျဖစ္ေပမဲ့ ေအသင္ၿမီဳ႕ ပေလတိုရဲ႕ ေက်ာင္းမွာ ပညာစည္းပူးခဲ့ တဲ့ပေလတိုရဲ႕ တပည့္ အရင္း တဦး ျဖစ္္တယ္။ ေအသင္ဟာ အဲဒီေခတ္ ဂရိေခါမ တ၀ွမ္းမွာ ၾသဇာ အရွိဆံုး ဂုဏ္ေရာင္အေျပာင္ဆံုး ၿမိဳ႕ႏိုင္ငံ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဘီစီ ၄၉၀ နဲ႕ ၄၇၄ အတြင္း ဂရိေတြဟာ ပါးရွားနဲ႕ စစ္ခင္းၾကတယ္။ ေအသင္ဟာ စစ္ေရးအင္အားႀကီးထြားလာတာနဲ႕အမွ် သူတို႕ရဲ႕ မဟာရန္သူ စပါတာကလည္း ေအသင္ရဲ႕ ေအာင္ျမင္ေနတဲ့ ဒီမုိကေရစီ စနစ္ရဲ႕ လြမ္းမိုးမႈကို စိုးရိမ္လာတယ္။ ဒီေတာ့ စပါတာ က Peloponnesian League ေခၚ သူဦးေဆာင္တဲ့ ဂရိ ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံတစုကို ဖန္တီးၿပီး Delian သမဂၢ ကို ဦးေဆာင္တဲ့ ေအသင္ ရဲ႕ နယ္ေျမခ်ဲ႕ထြင္မႈနဲ႕ လြမ္းမိုးမႈ ကို စိန္ေခၚခဲဲ့တယ္။ ဘီစီ ၄၃၁ ကေန ၄၀၄ အထိ စပါတာ နဲ႕ ေအသင္ တုိ႕ စစ္ခင္းၾကၿပီး ေအသင္ၿမိဳ႕ဟာ စပါတာ ရဲ႕ လက္ေအာက္ကိုက်ေရာက္ခဲ့တယ္။ ေအသင္ ရဲ႕ ဂရိ တ၀ွမ္း လြမ္းမိုးမႈေတြ အဆံုးသတ္ခဲ့တဲ့အျပင္ ေအသင္ဒီမိုကေရစီ ဟာလည္းပဲ ဒီမွာ တင္ အဆံုးသတ္ခဲ့ပါတယ္။

ေခတ္သစ္သမိုင္းသုေတသီေတြကေတာ့ ေအသင္ရဲ႕ က်ဆံုးခမ္းဟာ ေအသင္ရဲ႕ နယ္ခ်ဲ႕၀ါဒေၾကာင့္ လို႕သံုးသပ္ၾကတယ္။ ေအသင္ အင္ပါယာကို ေလာဘ တႀကီးထူေထာင္ ႏိုင္ ခဲ့ေပမဲ့ ဒီမိုကေရစီ နဲ႕ လြတ္လပ္ခြင့္ ေတြကိုေတာ့ သူ႕ရဲ႕ လက္ေအာက္ခံ တျခား ဂရိ ႏိုင္ငံ ငယ္ေတြမွာ တဖက္သတ္ ႏွိပ္ကြက္ ထားၿပီး အင္ပါယာ ပိုင္ရွင္ျဖစ္တဲ့ ေအသင္မွာ သာ ဒီမိုကေရစီနဲ႕ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြကြက္ၿပီး ရွင္သန္ ေစခဲ့တာ ေၾကာင့္ ျဖစ္ တယ္လို႕ဆိုတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ ေအသင္ဟာ သူ႕ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ကိုသူ႕အင္ပါယာ တ၀ွမ္းမွာ မတင္ပို႕ ခဲ့ တဲ့ သူတို႕ ရဲ႕ မာန ဂုဏ္ နဲ႕ အေပၚစီး ကေန တျခားမ်ိဳးတူ ဂရိ ႏိုင္ငံငယ္ေတြ ကို ဗိုလ္က် စိုးမိုး ခဲ့တဲ့ အတြက္ Delian League ကို စည္းလံုး ညီညြတ္ၿပီး ခိုင္မာတဲ့ မဟာမိတ္ သမဂၢ အဖြဲ႕အျဖစ္ မထူေထာင္ႏိုင္ခဲ့ဘူး။ ေနာက္ဆက္တြဲအေနနဲ႕ ေအသင္အင္ပါယာ ကို ပုန္ကန္ျခားနားတဲ့ ျပည္တြင္း စစ္ေတြ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အခ်က္ဟာ ေအသင္ရဲ႕ က်ဆံုး ခမ္း အတြက္ အခရာ က်တယ္ လို႕ သံုး သပ္ တာျဖစ္ တယ္။

တျခားသမိုင္းသုေတသီေတြကေတာ့ ေအသင္ရဲ႕ ကမၻာသူကမၻာသားေတြအတြက္ ခ်န္ထားခဲ့တဲ့ ရာသက္ပန္ တည္တန္႕သြားမဲ့ အေမြအႏွစ္ကေတာ့ ေအသင္ ေရႊေခတ္ရဲ႕ လူသား၀ါဒပဲျဖစ္တယ္လို႕ဆိုပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ျပည္သူေတြရဲ႕ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုခြင့္ ဟာ ဒီေန႕ (၂၁) ရာစု နဲ႕ ဒီရာစု အလြန္ကာလေတြအထိ ဆက္လက္ရွင္သန္ေနဦးမဲ့ ေအသင္ဒီမုိကေရစီ စနစ္ရဲ႕ ေကာင္းေမြတခုပဲျဖစ္ပါတယ္။ Pericles (ပဲရီကလီးစ္) ကိုလည္းပဲ ေရွးေဟာင္းဂရိ ရဲ႕ စံျပ ႏိုင္င့ံ ေခါင္းေဆာင္တဦး အျဖစ္လည္း တင္စားၾကပါတယ္။

အဲဒီေနာက္ပိုင္း ခရစ္ေတာ္ မေပၚမီကာလ နဲ႕ ခရစ္ေတာ္ေပၚၿပီး ကာလ ေတြ အတြင္း ဂရိႏိုင္ငံမွာ ႀကီးမားတဲ့ ႏိုင္ငံေရး အလွည့္ အေျပာင္း ေတြ ေပၚ ေပါက္ ခဲ့တယ္။ ဂရိလူမ်ိဳး ေတြထဲ မွာ အရိုင္းအစိုင္း ေတြအျဖစ္ အသတ္မွတ္ ခံရတဲ့ ဂရိႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္း မာစီဒိုးနား ေဒသက မ်ိဳးႏြယ္စု ေတြ ထဲကေန ဂရိ ႏိုင္ငံ တခုလံုး ကို စုစည္းေပးမဲ့ ဖိလစ္ဘုရင္ ေပၚထြန္းခဲ့တယ္။ ဖိလစ္ဘုရင္ေသဆံုးေတာ့ သူ႕သား Alexander the Great ကသူ႕အေဖရဲ႕ အရိုက္အရာကိုဆက္လက္ ခံယူခဲ့တယ္။ ဘီစီ ၃၃ဂ ခုႏွစ္မွာ ေအသင္ဟာ မစီဒိုးနီးယားရဲ႕ လက္ေအာက္ကို စပါ တာ အပါအ၀င္ တျခားဂရိ ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံေတြနဲ႕ အတူ က်ေရာက္ခဲ့ၿပီး League of Corinth ေခၚ မာစီဒိုးနီးယားဦးေဆာင္တဲ့ ဂရိႏိုင္ငံ ေပါင္းစု သမဂၢ မွာပါ၀င္ခဲ့ရတယ္။ League of Corinth ကို ပါးရွားရန္ကိုကာကြယ္ဖို႕ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႕ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ သလို ဂရိၿမိဳ႕ႏုိင္ငံ ေတြ က လည္း ပါးရွား ကိုအံတုရာမွာ တက္တက္ၾကြၾကြ ပါ၀င္ခဲ့ၾကတယ္လို႕ဆိုတယ္။ Alexander the Great ရဲ႕ဦးေဆာင္မႈ နဲ႕ အဲဒီေခတ္အဲ ဒီ ကာလ ကမၻာ့ အႀကီးဆံုးအင္ပါယာျဖစ္တဲ့ ပါးရွားအင္ပါယာ ႀကီး ကိုေအာင္ႏိုင္ခဲ့တဲ့အျပင္ Alexander the Great ဟာ အႏၵိယ အပါ အ၀င္ အာရွ ကိုပါက်ဴးေက်ာ္သိမ္းပိုက္ႏိုင္ခဲ့တယ္။ Alexander the Great ေသဆံုးၿပီး တဲ့ေနာက္ပိုင္းမွာ သူ႕ရဲ႕အင္ပါယာဟာ (၄) ပိုင္းကြဲသြားခဲ့တယ္။

ဘီစီ ၁၄၆ မွာေတာ့ မာစီဒိုးနီးယား ဟာ ေရာမအင္ပါယာ ရဲ႕ျပည္နယ္တခုျဖစ္ခဲ့ရတယ္။ တျခားဂရိ ႏိုင္ငံေတြကေတာ့ ေရာမရဲ႕ အေဆာင့္ ေရွာက္ခံ ႏိုင္ငံေတြျဖစ္ခဲ့ေပမဲ့ ဘီစီ ၂၇ မွာေတာ့ ေရာမအင္ပါယာ လက္ေအာက္ကို လံုးလံုး လ်ားလ်ား က်ေရာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ေရာမေတြက စစ္အင္အား အရ သာစီး ရ လို႕သာ ဂရိကိုသိမ္းပိုက္ႏိုင္ခဲ့ေပမဲ့ ဂရိ တို႕ရဲ႕ လ်မ္းလ်မ္းေတာက္ ယဥ္ေက်းမႈေတြကိုေတာ့ အားက် ႏွစ္ သက္ ခုန္မင္ခဲ့ၾကၿပီး ဂရိ ယဥ္ေက်းမႈ ဟာ ေရာမ အင္ပါယာ ကို နက္နက္ ရိႈင္းရွိႈင္း လြမ္းမိုးႏိုင္ခဲ့တယ္။ ဒီအခ်က္ကို ေရာမေခတ္ နာမည္ ႀကီး ကဗ်ာ ဆရာ ႀကီး ဟုိးေရးစ္ (Horace) က ကြက္ကြက္ကြင္းကြင္းေဖၚျပႏိုင္ခဲ့တယ္။ သူက “ဂရိ ဟာ အသိမ္းပိုက္ခံခဲ့ရေပမဲ့၊ သူ႕ကို ေအာင္ႏိုင္ ခဲ့တဲ့ အရိုင္းအစိုင္းေတြကို အက်ဥ္းခ်ႏိုင္ခဲ့တယ္” လို႕မွတ္ခ်က္ခ်ခဲ့တယ္။

ခရစ္ေတာ္ေပၚၿပီးေနာက္ပိုင္း မွာ ခရစ္ယန္ဘာသာ ကို ဥေရာပ မွာ စတင္ျဖန္႕ျဖဴးခဲ့ၾကတဲ့ ခရစ္ေတာ္ရဲ႕ ေနာက္လိုက္သာ၀က ေတြထဲက သံေပါလု အစရွိတဲ့ ေရွးဦး ခရစ္ယန္ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ဂရိႏုိင္ငံသားေတြ မဟုတ္ၾကေပမဲ့ ဂရိဘာသာစကားကိုတတ္ကြ်မ္းၾကတယ္။ ေရွးအက်ဆံုး ခရစ္ယန္ သမၼာက်မ္း စာအုပ္ေတြ ကိုလည္း ဂရိ ဘာသာစကား နဲ႕ ေရးသားခဲ့ၾကတယ္။

၁၄၅ဂ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ဂရိႏိုင္ငံဟာ အိုတိုမန္အင္ပါယာ ရဲ႕လက္ေအာက္ကိုက်ဆင္းခဲ့တယ္။ ၁၈၃၄ ခုႏွစ္မွာ ဂရိေတာ္လွန္ေရး အားျဖင့္ အိုတိုမန္အင္ပါယာ ကေန ဂရိႏိုင္ငံ လြတ္ေျမာက္လာတဲ့ အၿပီးမွာ ေအသင္ရဲ႕ ေျပာင္ေျမာက္ ၿပီးစိတ္လႈပ္ရွား စရာ ေရွးေဟာင္း သမိုင္းေနာက္ခံ ေတြကိုအေျခခံၿပီး ေအသင္ၿမိဳ႕ ကို ေခတ္သစ္ ဂရိႏိုင္ငံရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္အ ျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ၾကတယ္။

ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ကုန္လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀၀၀ ေက်ာ္ ဂရိေခါမ ဂႏၡ၀င္ ေခတ္က ေအသင္ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီ ေရႊေခတ္ဟာ ေနာင္ရာစုႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာအထိ ဒီမုိကေရစီနဲ႕ လူ႕ဂုဏ္သိကၡာ အတြက္ ဆက္လက္ တိုက္ပြဲ ၀င္ၾကဦးမဲ့ လူသားမ်ိဳးဆက္နဲ႕ ကမၻာ့ျပည္သူေတြ အတြက္ မကုန္ႏိုင္မခမ္းႏိုင္တဲ့ စြမ္းအား အေမြအနစ္ေတြကိုေတာ့ ဆက္လက္ေပးေဆာင္ ေနဦးမွာျဖစ္ တဲ့အေၾကာင္းတင္ျပရင္း ကြ်န္ေတာ္မ်ား Vansangva ၀ုိင္းေတာ္သားမ်ား က ရွည္လ်ားၿပီး ရႈပ္ေထြးတဲ့ ေအသင္ ဒီမိုကေရစီ ရဲ႕ သမိုင္း ကို အက်ဥ္းရံုး ၿပီး ေဖၚျပလိုက္ပါတယ္။ ေနာက္အပိုင္းမွာ ကြ်န္ေတာ္တို႕ ဒီႏွစ္ေပါင္း ႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္ေလာက္က ေပၚထြန္းခဲ့တဲ့ ဒီေအသင္ဒီမိုကေရစီအေၾကာင္းကို က ဘာျဖစ္လို႕ Vansangva စာဖတ္ ပရိသတ္နဲ႕ နားေသာတရွင္မ်ား ကို တင္ျပေဆြးေႏြးခဲ့သလဲဆိုတာကို နိဂံုးခ်ဳပ္အေန နဲ႕ အက်ယ္တ၀င့္ ေဆြးေႏြး တင္ျပသြားပါမယ္။

Play

Posted by Zogamnuam

October 17th, 2012 at 9:11 pm

Posted in Athen History

ေအသင္ႏိုင္ငံမွာ တုိက္ရိုက္ဒီမိုကေရစီ ေပၚေပါက္ လာပံု သမိုင္းအက်ဥ္း

Comment ေရးရန္ (one comment)

အပိုင္း(၇)
နိဂုံုးခ်ဳပ္ေဆြးေႏြးခန္း။

To build up a future we must know our past. – Otto Frank –
အနာဂတ္ကို တည္ေဆာက္ဖို႕အတြက္ ကြ်န္ေတာ္တို႕ ဟာ အတိတ္ကိုသိၾကရမယ္။ – အိုတုိဖရန္႕ –

ဒီေန႕ ဒီမိုကေရစီေရး အတြက္ ကိုယ္က်ိဳးစြန္႕ ရုန္းကန္ေနၾကတဲ့ ျမန္မာလူငယ္ မ်ိဳးဆက္ သစ္ေတြအတြက္ ရွည္လ်ား ၿပီးရႈပ္ေထြး တဲ့ ေအသင္ ဒီမိုကေရစီ ရဲ႕သမိုင္းကို ေဖၚျပရာမွာ အေရးႀကီးတဲ့ အပိုင္းေလာက္ကိုသာ အက်ဥ္းရံုး ၿပီးေဖၚျပလိုက္တာျဖစ္ၿပီး၊ အမွန္ တကယ္ မွာေတာ့ ေအသင္ဒီမိုကေရစီ ဟာ အစပိုင္းမွာေဖၚျပခဲ့သလိုပဲ ကမၻာ့ ဒီမိုကေရစီ သမိုင္းရဲ႕ ႏုနယ္ေသးတဲ့ ေရမႊာအဆင့္ပဲ ရွိပါတယ္။ ဂရိ ႏိုင္ငံတဝွမ္းမွာ မင္းဆိုးမင္းညစ္ေတြ၊ အာဏာရွင္ေတြ၊ မင္းစိုးရာဇာေတြ ႀကီးစိုးေနတဲ့ ကာလမွာ ေပၚေပါက္ခဲ့တာမို႕ အဲဒီကာလ ေခတ္စားေနတဲ့ ႏိုိင္ငံေရး စနစ္ေတြကေနေရာ အ တိတ္ ေခတ္ေဟာင္းေတြ ကေနပါ လံုးလံုးလ်ားလ်ား လမ္းခြဲလိုက္တဲ့ ႏိုင္ငံေရး အယူ အဆ၊ ႏို္င္ငံေရး အေတြးအေခၚ၊ ႏိုင္ငံေရး စနစ္သစ္ တခုျဖစ္တဲ့ အတြက္ ဒီမိုကေရစီ ဆိုတာ ကို ေတာ္လွန္ေသာ အေတြး အေခၚ တရပ္ အျဖစ္ တင္စား ဖို႕ က လြဲရင္ တျခား တင္စား စရာ မရွိ ပါဘူး။

မာစီဒိုးနား ရဲ႕ လက္ေအာက္ ကိုက်ေရာက္ခဲ့ရလို႕ ေအသင္ ဒီမိုကေရစီ ေခတ္ကုန္ဆံုးသြားသည့္တိုင္ ေအာင္ ေနာင္ ဂရိ ႏိုင္ငံေရာမ အင္ပါယာ ရဲ႕ လက္ေအာက္ ကိုက်ေရာက္သြားတဲ့အခါမွာ ေတာင္ ေရာမ ကိုဗဟုိျပဳတဲ့ ဥေရာပတခြင္ မွာ ေရာမ အင္ပါယာ ကေနတဆင့္ ေအသင္ ရဲ႕ လႊမ္းမိုးမႈ ဟာ ဆက္လက္ ရွင္သန္ ႀကီးထြားေနခဲ့ပါတယ္။ ေအသင္ မွာ ဒီမိုကေရစီစတင္ထြန္းကားတဲ့ ေခတ္ကာလဟာ တကယ္ ေတာ့ ကမၻာမွာ အင္ပါယာ ႏိုင္ငံေတြ ထူေထာင္ တဲ့ေခတ္ျဖစ္ပါတယ္။ ေအသင္ မွာ ဒီမိုကေရစီ ေအာင္ျမင္ ေနတဲ့ အခ်ိန္ မွာေတာင္ ေအသင္ ကုိယ္တိုင္ကလည္း ေအသင္ အင္ပါယာ ကို ထူေထာင္ခဲ့ေသးတာျဖစ္ပါတယ္။ သို႕ပင္ျငားလည္း ေနာင္ အေနာက္ တိုင္း မွာ ဒီမိုကေရစီ အေတြးအေခၚေတြ ရွင္သန္ႀကီးထြား လာၿပီး ဒီမိုကေရစီ အုပ္ခ်ဳပ္ ေရး စနစ္ သစ္ေတြ ေဖၚေဆာင္လာတဲ့ အခါအထိ ေရွးေဟာင္း ေအသင္ ဒီမုိကေရစီ ရဲ႕ လႊမ္းမိုး ႏိုင္စြမ္း အား ဟာေလ်ာ့က် မသြားခဲ့ပါဘူး။ ႏွစ္ေပါင္း ၉၀၀ ေလာက္ရွည္ၾကခဲ့တဲ့ ဂရိ ဂႏၱဝင္ သမိုင္း နဲ႕ တဆက္ထဲေပၚေပါက္ခဲ့တဲ့ ေရာမ အင္ပါယာ (Clasical Age / Greco Roman world) ကုန္ဆံုးၿပီးေနာက္ပိုင္း ဥေရာပ တခြင္မွာ အလယ္ေခတ္ (Middle Age ေအဒီ ၅ရာစု ႏွစ္ – ၁၅ ရာစုႏွစ္) ကိုျဖတ္သန္းခဲ့ရတဲ့ကာလ မွာ ကိုယ္စားျပဳဒီမိုကေရစီ စနစ္ ဟာအေျခတည္ခဲ့ၿပီး ေအဒီ ၁၆ ရာစုေလာက္မွာ စတင္ခဲ့တဲ့ ေခတ္သစ္ (Modern Era) နဲ႕ ၁၈ရာ စုေခတ္ မွာေပၚထြန္းခဲ့တဲ့ အေမရိကန္ ေတာ္လွန္ေရး၊ ျပင္သစ္ေတာ္လွန္ေရး တို႕မွာ ဒီမုိကေရစီအေတြးအေခၚ ဟာ ေတာ္လွန္ေရးေတြနဲ႕ အတူ ရွင္သန္ႀကီးထြား ခဲ့တာ ျဖစ္ ပါ တယ္။ ေရွးေဟာင္း ဂရိ ယဥ္ေက်းမႈ ရဲ႕ စာေပ၊ ႏိုင္ငံေရး၊ ပညာေရးစနစ္၊ အေတြးအေခၚ၊ သိပၸံပညာ နဲ႕ အႏုပညာ စသည္ တို႕ဟာ အေနာက္ ဥေရာပတခြင္လံုးမွာ ႀကီးမားျပင္းထန္တဲ့ ရိုက္ခတ္လြမ္းမိုးမႈ ေတြ ရွိခဲ့သလို ၁၄ ရာစုေခတ္မွာ စတင္ခဲ့တဲ့ Renaissance ေခၚ ေရွးေဟာင္း ဂႏၱဝင္ ေခတ္ အသိပညာ ေတြ ျပန္လည္ေဖၚထုတ္ၾကတဲ့ ဉာဏ္သစ္ေလာင္း လႈပ္ရွားမႈ ကိုပါ အားသစ္ေလာင္းေပးႏိုင္ခဲ့ပါ တယ္။

ဒီေန႕ ဒီမိုကေရစီေခတ္မွာ က်င့္သံုးတဲ့ ျပည္သူ ေတြကေပးအပ္လာတဲ့ အာဏာကို အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕၊ ဥပေဒျပဳအဖြဲံ၊ တရား စီရင္ေရး အဖြဲ႕ စသည္ျဖင့္ မ႑ိုဳင္ ႀကီး သံုးခု အျဖစ္ခြဲေဝ တဲ့ စနစ္ ဟာလည္းပဲ အေျခခံ အားျဖင့္ ေအသင္ဒီမုိကေရစီရဲ႕ လႊမ္းမိုးမႈ ေတြျဖစ္တယ္။ ေအသင္ တိုက္ရိုက္ဒီမိုကေရစီ ဟာ ေရွးက်ၿပီး ဒီမိုကေရစီရဲ႕ ေရမႊာအဆင့္သာရွိ ခဲ့တယ္ဆိုေပမဲ့ ဒီေန႕ ေခတ္သစ္ ရင့္က်က္လာတဲ့ ကိုယ္စားျပဳ ဒီမိုကေရစီ ေခတ္အထိပါ ဆက္လက္ လႊမ္းမိုး ႏိုင္ေသးတဲ့အျပင္ အေနာက္တုိင္းယဥ္ေက်းမႈ တခုလံုးရဲ႕ အေျခခံအုတ္ျမစ္ တခု လည္းျဖစ္ပါတယ္၊ ကမၻာ့လူသားေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး အေတြးအေခၚ ေတြ အဆင့္ဆင့္ ျဖစ္ေပၚ ေျပာင္းလဲခဲ့တဲ့ သမိုင္းတေလ်ာက္မွာ အရွည္ၾကာဆံုး အထိေရာက္ဆံုး လႊမ္းမိုးႏိုင္ခဲ့ တာကေတာ့ ေအသင္ေခတ္ ဒီမိုကေရစီ အေတြးအေခၚ သာလ်င္ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ လည္း ဒီေန႕ ျမန္မာလူငယ္ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြ ဟာေအသင္ တိုက္ရိုက္ဒီမိုကေရစီ အေၾကာင္းကို တေစ့တေစာင္း ေလ့လာသိရွိ နားလည္ ထားၾက ဖို႕လိုအပ္ ပါတယ္။

ဒီမိုကေရစီ ရဲ႕ အေျခခံသေဘာတရားေတြကိုနားလည္ထားၾကတဲ့အျပင္၊ ဒီမိုကေရစီ ဆိုတာ ကမၻာမွာ ဘယ္ပံုဘယ္နည္း စတင္သေႏၡ တည္ၿပီး ဘယ္လို ျပန္႕ႏွံ႕ ခဲ့တယ္ ဆုိတာကိုပါ သမိုင္းအျမင္နဲ႕တြဲၿပီး ေလ့လာသိရွိထားျခင္းအားျဖင့္ ဒီမိုကေရစီ အသိတရား နဲ႕ ယံုၾကည္ ခ်က္ ေတြ ပိုမိုၿပီး ခိုင္ခို္င္ မာမာ အျမစ္တြယ္လာမွာ ျဖစ္တဲ့အျပင္ သမိုင္းေၾကာင္းေတြထဲကေနလည္း သခၤန္းစာယူစရာေတြ ေတြ႕ ျမင္လာ ၾကမယ္ လို႕ ယံုၾကည္ ေမွ်ာ္လင့္ မိပါတယ္။ ဒီမုိကေရစီ အေရး ကို ေတြးေခၚၾကရာမွာ ေရာ ပိုမို အားေကာင္း ၿပီး လက္ေတြ႕က်တဲ့ အယူ အဆ အသစ္ေတြ ကို ေဖၚေဆာင္လာႏိုင္မွာ ျဖစ္ၿပီး၊ ထပ္ဆင့္ ပြား မ်ား ေတြးေခၚတဲ့ ေနရာမွာ ပါ တနည္း တလမ္း အေထာက္ အကူ ျပဳ သြား မွာျဖစ္တယ္။ ဒီမိုကေရစီ ကို ျပည္သူေတြထဲမွာ ခ်ျပျဖန္႕ျဖဴးရာမွာ ဘယ္ပံု ဘယ္နည္း ျဖန္႕ျဖဴး ရမယ္ ဆိုတာ ကစ၊ နည္းလမ္း အသြယ္သြယ္ကိုလည္း ရွာေဖြ ေတြ႕ ရွိလာႏိုင္ ၾကမယ္ လို႔ ေျမာ္လင့္ ပါတယ္။

ပထမ အခ်က္အေနနဲ႕ ေအသင္ဒီမုိကေရစီ သမို္င္းထဲကေန ဒီမုိကေရစီ ရဲ႕ အေရးအႀကီးဆံုး နဲ႕ အင္မတန္ အေျခခံက်တဲ့ အခ်က္တခု အေနနဲ႕ ေတြ႕ရတာ ကေတာ့ ၿမိဳ႕ ရဲ႕ ေစ်းကြက္လပ္ မွာ ႏိုင္ငံေရး၊ လူမႈေရး အသိပညာ ေတြ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ဖလွယ္ၾကတဲ့ အခ်က္ ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို ျပည္သူေတြက ႏိုင္ငံေရးကို အေၾကာက္တရားမရွိ ပဲ တက္တက္ၾကြၾကြ ပါဝင္ေဆြးေႏြးႏိုင္ၾကၿပီး၊ မပါဝင္သူ မပတ္ သက္ ခ်င္သူကသာလ်ွင္ ငတံုးငအ စာရင္း ထဲ အထည့္ ခံရမွာ ကိုစိုးရိမ္ရမွာ လိုျဖစ္ေနေတာ့၊ ဒီေန႕ (၂၁) ရာစုေခတ္မွာေတာင္ အာဏာရွင္ႏိုင္ငံေတြမွာ ႏိုင္ငံ့ အေရး မေတြးရ၊ ႏိုင္ငံ့ အေရး မေရးရ၊ ႏိုင္ငံ့ အေရး မေျပာရ၊ ႏိုင္ငံ့ အေရး မလုပ္ရ ဆိုၿပီး တားျမစ္ပိတ္ပင္ေနတာ ေတြနဲ႕ ယွဥ္ၾကည့္ရင္ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅ဝဝ ေက်ာ္ ဘီစီ ေခတ္ ေအသင္မွာ ထြန္းကားခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံေရးအေတြးအေခၚဟာ ေခတ္ေရွ႕ကို အမ်ားႀကီး ေျပးေန ခဲ့တယ္ လို႕ဆိုရ မွာျဖစ္တယ္။ ေအသင္ ဒီမိုကေရစီ ေခတ္ ျပည္သူေတြ ရဲ႕ ႏိုင္ငံ့ အေရးမွာ လြတ္လြတ္ လပ္လပ္ ေျပာဆိုေဆြးေႏြးခြင့္ ဟာ လည္း ဒီေန႕ (၂၁) ရာစုေခတ္ သာမက ေနာင္ေခတ္အဆက္ဆက္မွာ လည္း ဒီကမၻာ ေလာကႀကီးမွာ လူသားရယ္လို႕ ရွိေနေသးတဲ့ ကာလ ပတ္လံုး ဆြဲေဆာင္မႈ လႊမ္းမိုးမႈ ရွိေနဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီေခတ္အဲဒီကာလမွာ ေအသင္ အစရွိတဲ့ဂရိ (ေခါမ) က ၿမိဳ႕ႏိုင္ငံငယ္ေတြ ဟာ ဒီေန႕ေခတ္ၿမိဳ႕ေတြ ႏုိင္ငံေတြ နဲ႕စာရင္ ေသးငယ္ေနတာ (ဒါမွမဟုတ္) ၿမိဳ႕လယ္ေခါင္ ေစ်း ကြက္လပ္မွာ တင္တၿမိဳ႕သားလံုး ညီလာခံေခၚလို႕ရေလာက္ေအာင္ လူဦးေရအားျဖင့္လည္း နည္းေနေသး တဲ့ အခ်က္ဟာလည္း ေအသင္မွာ တိုက္ရိုက္ ဒီမိုကေရစီ က်င့္ သံုးလို႕ ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းတခုထဲမွာပါဝင္ေနပါတယ္။ အားလံုး သိၿပီးျဖစ္တဲ့ အတိုင္း ေနာင္ အင္ပါယာေခတ္ေတြ ကုန္ဆံုးၿပီး အမ်ိဳး သားႏိုင္ငံေတြ၊ အမ်ိဳးသား လူမ်ိဳးစံု ပါဝင္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုေတြ ကို ထူေထာင္ လာၾကတဲ့ ေခတ္ ေရာက္လာေတာ့ တိုက္ရိုက္ဒီမိုကေရစီ ဟာ ကမၻာ့ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ ၿမိဳ႕ျမဴနီစပယ္ ရပ္ကြက္ အတြင္းနဲ႕ ဆြစ္ဇလန္ ရဲ႕ ကန္တံု ျပည္နယ္ေသးေလးေတြ တခ်ိဳ႕ မွာ သာ အသံုးျပဳၾကၿပီး၊ အမ်ားအားျဖင့္ ျပည္သူ႕ကိုယ္စားလွယ္
ေတြ ေစ လႊတ္ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ ကိုယ္စားျပဳ  ဒီမုိကေရစီ ကိုသာ ကမၻာမွာ အသံုးမ်ားလာခဲ့ပါတယ္။

ဒီေခတ္ပိုင္းမွာ တုိက္ရိုက္ဒီမုိကေရစီနဲ႕ အနီးစပ္ဆံုးကေတာ့ ဥပမာ အားျဖင့္ တုိင္းျပည္ရဲ႕ အေျခခံဥပေဒ လိုဟာမ်ိဳး ကို တျပည္လံုး အတိုင္း အတာ ျပည္လံုးကြ်တ္ ဆႏၵခံယူပြဲ က်င္းပၿပီး အမ်ားစု ေထာက္ခံ မဲ နဲ႕ အတည္ျပဳ တာမ်ိဳး ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ေအသင္နဲ႕စာရင္ ဒီေန႕ ႏိုင္ငံ အမ်ားစု ဟာ အဆမတန္ ႀကီးမား က်ယ္ဝန္းတာ၊ လူဦးေရ အားျဖင့္ လည္း အဆမတန္ေအာင္ မ်ားျပားေနတာေၾကာင့္ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ကိုက်င့္သံုးရာမွာ တိုင္းျပည္ရဲ႕ နိစၥဓူဝ အေရး ကိစၥေတြမွာ ျပည္သူေတြ က အျမဲတမ္း တိုက္ရိုက္ပါဝင္လာဖို႕ဆိုတာ လက္ေတြ႕ မက်ေတာ့ပါဘူး။ ကြ်န္ေတာ္တို႕ ႏုိင္ငံမွာေတာ့ တပါတီအာဏာရွင္ေခတ္ ၁၉၇၄ အေျခခံဥပေဒကို ျပည္လံုး ကြ်တ္ ဆႏၵခံယူပြဲ အတုအေယာင္ တခု ကို ဟန္ျပသာျပဳ လုပ္ခဲ့ၿပီး၊ ျပည္သူေတြ ကတခဲနက္ ကန္႕ကြက္ၾကတဲ့ၾကား က အာဏာသံုးၿပီး အတင္းအဓမၼ အတည္ ျပဳ ခဲ့ၾကဘူးသလို၊ အဲ ဒီလုိ ျပည္သူ႕ဆႏၵ အစစ္အမွန္ ကိုဆန္႕က်င္တဲ့ တပါတီအာဏာရွင္စနစ္ကို ဖ်က္သိမ္းဖို႕ ပါတီစံု ဒီၤမိုကေရစီစနစ္ ကို ထူေထာင္ဖို႕ သမိုင္းဝင္ ရွစ္ေလးလံုး လႈပ္ရွားမႈ ႀကီးမွာ ျပည္သူေတြက တုိက္ရိုက္ ဒီမိုကေရစီ က်င့္သံုး ၿပီး တခဲနက္ေတာင္းဆိုခဲ့တဲ့ အတြက္ မဆလ တပါတီအာဏာရွင္ စနစ္ ခ်ဳပ္ၿငိမ္း ခဲ့ရဘူး ပါတယ္။

ဒီေန႕ ကမၻာမွာ တဟုန္ထိုးတိုးတက္လာတဲ့ ဆက္သြယ္ေရး တက္ခ္ႏိုလိုဂ်ီ ရဲ႕ ေက်းဇူး ေၾကာင့္ ကမၻာ ႀကီးတခုလံုး ကိုေတာင္ ကမၻာရြာႀကီး (Global Village) အျဖစ္ တင္စားေခၚေဝၚသံုးစြဲလာၾကရေလာက္ေအာင္ ဆက္သြယ္ေရးေတြ အားေကာင္း လာတဲ့ အခါမွာ ကမၻာ့ ျပည္သူေတြ ရဲ႕ ဆႏၵ အစစ္အမွန္ကိုေဖၚထုတ္ဖို႕ အတြက္ ကြန္ယက္ ေတြ အေျမာက္အျမား တည္ေဆာက္လာႏိုင္ ၾကၿပီျဖစ္တဲ့ အတြက္ ေအသင္ ရဲ႕ ေစ်းကြက္လပ္ငယ္မွာ ၿမိဳ႕ညီလာခံ က်င္းပသလို ပဲ တၿမိဳ႕လံုး၊ တျပည္လံုး၊ တကမၻာလံုး ကျပည္သူေတြရဲ႕ ဆႏၵ အစစ္အမွန္ကို ကြန္ယက္ ေတြနဲ႕ ရယူ ဖို႕လြယ္ကူ လာတာ ကိုေတြ႕ရပါတယ္။ ဆိုလိုတာက ဒီေန႕ေခတ္ကမၻာႀကီး မွာ သတင္းေခတ္ရဲ႕ အဆင့္ျမင့္ တက္ခ္ႏိုလိုဂ်ီ ပစၥည္းကိရိယာေတြ ကိုအသံုးျပဳၿပီး ေအသင္ေခတ္မွာ လိုတုိက္ရိုက္ဒီမုိကေရစီ က်င့္သံုးလာၾကမဲ့ ေခတ္ ေရစီးေၾကာင္းသစ္ တခု ကိုျမင္ေတြ႕ေနရၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ေအသင္နဲ႕စာရင္ တို္င္းျပည္ေတြက ပိုႀကီးလို႕ လူဦးေရေတြလည္း ပိုမို မ်ားျပားလာ သည့္တိုင္ေအာင္ e-government, e-democracy စသည္ျဖင့္ ႏိုင္ငံေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ပံုစံသစ္ေတြ ေဖၚေဆာင္ၿပီး ဆက္သြယ္ေရး အား ေကာင္းတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ တက္ခ္ႏိုလိုဂ်ီ သစ္ ရဲ႕ အကူ နဲ႕ ျပည္သူေတြ ဟာ လူမႈ ကြန္ယက္ေတြ၊ ဝက္ဆိုက္ေတြ၊ ဘေလာက္ေတြ၊ မိုဘိုင္း လက္ကိုင္ ဖုန္းေတြ ကေနတဆင့္ ႏိုင္ငံေရးမွာ တုိက္ရုိက္ က်က် က်ယ္က်ယ္ ျပန္႕ျပန္႕ ပါဝင္လာႏို္င္ၾက ၿပီျဖစ္ပါ တယ္။ တနည္းတလမ္း အားျဖင့္ ေအသင္ရဲ႕ တုိက္ရိုက္ဒီမုိကေရစီ နဲ႕ ပိုမိုနီးစပ္ တဲ့ ဒီမိုကေရစီ ပံုစံ အသစ္ ေတြအညြန္႕ တ လူလူ  ျပန္လည္ ေပၚထြက္ေန ၿပီျဖစ္ပါတယ္။

ေအသင္ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီ အထြတ္အထိပ္ေရာက္တဲ့ေခတ္ တုန္းကေတာ့ ေအသင္မွာ ကြ်န္ေတြကလည္း အေျမာက္အျမား ရွိေနၾကတာမို႕ အခ်ိန္ကုန္ လူပန္း အလုပ္ ေတြ ကို အမ်ားအားျဖင့္ ကြ်န္ေတြ ကိုလုပ္ခိုင္း ၿပီး ေအသင္ ႏိုင္ငံသားေတြ က ႏိုင္ငံ့အေရး မွာ သတင္း ဖလွယ္မႈေတြ ပိုမို လုပ္ႏိုင္ ခဲ့ၾကတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ အခု (၂၁) ရာစုေခတ္မွာ ေတာ့ လူလူခ်င္း ကြ်န္ ျပဳတဲ့ အလုပ္ဟာ အတိတ္ကိုသာ စြဲလမ္းေနေသးတဲ့ အာဏာရွင္တခ်ိဳ႕ကသာ ဆက္လက္ က်င့္သံုးေန ၿပီး တိုင္းျပည္နဲ႕ လူမ်ိဳးတခုလံုး ကို ေဟာင္းႏြမ္း ေဆြးေျမ႕ေနၿပီျဖစ္တဲ့ အေတြးအေခၚေတြနဲ႕ အတိတ္ အေမွာင္ေခတ္ ထဲ ကို အတင္းအဓမၼ ဆြဲခ် ေနတာ ေၾကာင့္ ဒီလိုႏိုင္ငံေတြမွာ ေခတ္မီတိုးတက္တဲ့ ႏိုင္ငံတခု အဆင့္ ထိျမင့္တက္ မလာႏိုင္ ပဲ နိမ္႕က်ၿပီးရင္းနိမ့္က်ေနတာ ကလြဲရင္ အနာဂတ္ကို ေဇာင္းေပးေနတဲ့ တိုးတက္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံ ေတြမွာ ေတာ့ ကြန္ျပဴတာ နဲ႕ တျခားမေရမတြက္ႏိုင္တဲ့ အဆင့္ျမင့္ နည္းပညာ သစ္ေတြ က လူ႕လုပ္အားေနရာကိုအစားထိုးၿပီး သတင္း အခ်က္ အလက္ေတြကို အသိပညာ အျဖစ္ အလ်င္အျမန္၊ အလြယ္တကူေျပာင္းလဲရာမွာ အေထာက္အကူ ေတြေပးလာႏိုင္ၿပီျဖစ္တယ္။ ဒီေန႕ ကမၻာမွာ ျပည္သူခ်င္း သတင္း ဖလွယ္မႈေတြ၊ အသိပညာ ဖလွယ္မႈေတြ ဟာလည္း ပဲ အထြတ္အထိပ္ ကိုေရာက္လာၿပီး အဆမတန္ လြယ္ကူ ျမန္ဆန္ လာတာ ကိုေတြ႕လာရပါတယ္။ ဒီေန႕ေခတ္ကို အသိပညာေခတ္ Knowledge Age လို႕ ေတာင္ တင္စား ေခၚေဝၚေနၾကပါၿပီ။ Knowledge Revolution ေခၚ အသိပညာေတာ္လွန္ေရး အရွိန္အဟုန္ အားေကာင္း လာတာနဲ႕ အမွ် အခုေခတ္ လူသားေတြ က the future is now ဆိုၿပီး အနာဂတ္ဆိုတာ ေဝးေဝးလံလံမွာ မရွိဘူး ဒီေန႕ ပစၥပၸန္ မွာ ကို ထိေတြ႔ ခံစား ေနၾကရၿပီ ဆိုတဲ့ အခ်က္ ကို ပံုေဖၚ ေျပာဆို ေနၾကတာဟာ ကြ်န္ေတာ္တို႕ ႏိုင္ငံမွာလည္း ထိုနည္း၄င္း ပဲ ေျပာဆို လာႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကမၻာႀကီးကလည္း အတိတ္ ေအသင္ တိုက္ရိုက္ ဒီမုိကေရစီ ပံုစံမ်ိဳး ကို ပုံစံသစ္တခုနဲ႕ အလ်င္အျမန္ ေရြ႕လ်ားရင္း အနာဂတ္ သစ္တခု ဆီကို ဦးတည္ ေနၿပီျဖစ္ ပါတယ္။

ဒုတိယ အခ်က္အေနနဲ႕ တင္ျပေဆြးေႏြးခ်င္တာကေတာ့ အဲဒီေခတ္ အဲဒီကာလ ဂရိ ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံ ေတြအၾကား အေတာမသတ္ႏိုင္တဲ့ အျပန္ အလွန္ စစ္ခင္းမႈ ေတြ ကို မီးေမာင္းထိုးျပခ်င္ပါတယ္။ စစ္ပြဲေတြ အေတာမသတ္ႏိုင္တဲ့ အခါမွာ စစ္ျဖစ္လာတိုင္း စစ္ပြဲေတြရဲ႕ အနိ႒ာရံု ေတြ ကို တိုက္ရိုက္က်က် ခံစားၾကရတဲ့ အမ်ားစု ျပည္သူလူထုႀကီး က စစ္ေရးစစ္ရာနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး ဘုရင္တဦးတည္းက သူ႕စိတ္ႀကိဳက္ စစ္ေၾကညာခြင့္ မရွိေတာ့ပဲ ေအသင္ဒီမိုကေရစီ ေခတ္မွာ ၿမိဳ႕လံုးကြ်တ္ ညီလာခံ ကေန ျပည္သူလူထုတရပ္လံုးက သေဘာတူမွ သာလ်င္ စစ္ေၾကညာႏိုင္တဲ့ အထိျဖစ္လာခဲ့တယ္။ တခ်ိန္က ကြ်န္ေတာ္တို႕ႏိုင္ငံမွာ စစ္အာဏာရွင္ေတြက တုိင္းျပည္ မတည္မၿငိမ္ျဖစ္ေလ သူတို႕ အာဏာျမဲေလ ဆုိ တဲ့ အယူအဆ ကိုကိုင္ စြဲ ၿပီး ျပည္တြင္း မၿငိမ္မသက္မႈေတြကို ျဖစ္ေအာင္ တမင္လုပ္၊ အဲဒါေတြကို လက္ညိွးထိုး ျပၿပီး သူတို႕ သာ အာဏာကို စြန္႕လြတ္ လိုက္ရင္ ဒါမွ မဟုတ္သူတို႕သာမရွိရင္ တုိင္းျပည္ႀကီး အစိတ္စိတ္အမႊာမႊာ ျဖစ္သြားမေယာင္ ေျပာင္းတိေျပာင္းျပန္ တလြဲတေခ်ာ္ အလိမ္အညာ ဝါဒျဖန္႕ႏိုင္ခဲ့ၾကတယ္။ ဒီေန႕ေခတ္မွာ ေတာ့ အဲဒီလို မဟုတ္တန္းတရားေတြ နဲ႕ ဝါဒျဖန္႕တဲ့ ကိစၥေတြဟာ အရင္ကလို ထိေရာက္မႈမရွိေတာ့ပဲ တန္းတူေရး၊ လြတ္လပ္ေရး အစရွိတဲ့ ဒီမိုကေရစီ ရဲ႕ အေျခခံတရားေတြ ဆိပ္သုဥ္း လို႕သာလ်င္ စစ္ပြဲေတြျဖစ္လာရတယ္၊ စစ္ပြဲေတြရွိေနလို႕သာ ဗမာအပါအဝင္ လူမ်ိဳးေပါင္းစံု ျပည္သူ တရပ္လံုး စစ္ကြ်န္ဘဝ ကို က်ေရာက္ ၾကရတယ္ဆိုတာကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ သေဘာေပါက္လာတဲ့ အခါ မွာ လူမ်ိဳးေပါင္းစံုျပည္သူတို႕ အၾကား တန္းတူေရး နဲ႕ လြတ္လပ္ေရး ေတြ ညီတူမွ်တူခံစားရဖို႕၊ ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ကို တည္ေဆာက္ဖို႕ ေတာင္းဆိုလာၾကၿပီျဖစ္တယ္။ စစ္ျဖစ္ ေနတဲ့ ေဒသ ေတြ မွာေရာ၊ စစ္မရွိတဲ့ေဒသေတြမွာ ပါ တျပည္လံုး အတုိင္းအတာ အေန နဲ႕ ျပည္တြင္း စစ္ရဲ႕ဒဏ္ကို အလူးအလိမ့္ ခံလာ ၾကရ ၿပီျဖစ္တယ္။ ျပည္တြင္းစစ္ကို ရပ္စဲႏုိင္တဲ့ အာဏာ ဟာ ျပည္သူေတြ ရဲ႕လက္ထဲကို ေရာက္လာဖို႕ အခ်ိန္တန္ ေနၿပီျဖစ္တယ္။ ေနာက္ၿပီး မွတ္သားစရာေကာင္းတဲ့ အခ်က္တခု ကလည္း အျမဲတန္း တပ္မေတာ္ ရယ္လို႕ မရွိေသးတဲ့ ေအသင္ေခတ္မွာ စစ္ျဖစ္လာရင္ ျပည္သူ ေတြကိုယ္တိုင္ဝင္တုိက္ခဲ့ၾကရၿပီး၊ စစ္ပြဲေတြ ေၾကာင့္ ျပည္သူေတြက အာဏာပိုရွိလာသလို ေအသင္ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ ခိုင္မာလာတာနဲ႕ အမွ် သူ႕ရဲ႕ ဒီမုိကေရစီ စနစ္ အားေကာင္းၿပီး စည္းစည္းလံုးလံုးျဖစ္လာတဲ့ ေအသင္ ရဲ႕ ၾသဇာ ကို အာဏာရွင္ဆန္တဲ့ စပါတာ က စစ္ပြဲ နဲ႕ ပဲ အႏိုင္တိုက္ၿပီး ေအသင္ဒီမုိကေရစီ ကို ခ်ဳပ္ၿငိမ္း ေစခဲ့တဲ့ အခ်က္ ဟာလည္းပဲ မွတ္သားစရာ အခ်က္တခုပါပဲ။ ဒီမိုကေရစီ စနစ္တခု အရွည္သျဖင့္ တည္တန္႕ဖို႕ဆိုရင္ ျပည္တြင္းျပည္ပ မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရွိေနဖို႕ လည္း အေရး ႀကီးလွပါတယ္။

တတိယ အခ်က္အေနနဲ႕ စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းတာတခုကလည္း ဒီမိုကေရစီ ဟာ ေအသင္ဆိုတဲ့ ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံကေန သာလ်င္ ထူးထူး ျခားျခား ေမြးဖြားလာရတဲ့ အေၾကာင္းရင္း ေတြထဲမွာ ေအသင္ မွာ မင္းဆိုးမင္းညစ္မ်ိဳး ေတြ ႏွစ္ေပါင္း ၅ဝ ေက်ာ္ ၆ဝ နီးပါး အုပ္စိုးခဲ့ တဲ့ အခ်က္ဟာ အေၾကာင္းရင္းေတြ အေျမာက္အျမားထဲမွာ အေရးႀကီးတဲ့ အေၾကာင္းရင္း တခုျဖစ္ေနတာပါပဲ။ ဒီလို မင္းဆိုး မင္းညစ္ေတြ ေနာက္ထပ္ မေပၚေပါက္ လာေအာင္ ဆုိတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႕ စဥ္းစား ေတြးေခၚ လာၾကတဲ့ အခါမွာ ေနာင္ကို မ်ိဳးႏြယ္စု ကြဲျပားမႈ၊ လူတန္းစားကြဲျပားမႈ နဲ႕ ေဒသကြဲျပားမႈေတြကို အခြင့္ေကာင္းယူ၊ အသံုး ခ်ၿပီးဒီမင္းဆိုးမင္းညစ္ ေတြ အာဏာရ မလာေအာင္ ေအသင္ ကို (၁ဝ) ပိုင္းပိုင္းၿပီး အာဏာကိုညီတူ မွ်တူ ခြဲေဝေပးလိုက္ၾကတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႕ ႏိုင္ငံမွာလည္း ႏွစ္ေပါင္း (၆ဝ) ေက်ာ္လာတဲ့ ျပည္တြင္း စစ္ ဟာ လြတ္လပ္ေရး ရဲ႕ ဖြားဘက္ေတာ္ျဖစ္တဲ့ အေလ်ာက္ ရပ္တန္းကရပ္ၿပီး ျပည္တြင္း စစ္ရဲ႕ အဓိကတရာခံျဖစ္တဲ့ မွားယြင္း ေဖါက္ျပန္တဲ့ အေျခခံ ဥပေဒ ေတြကို အတိတ္မွာ ပဲထားခဲ့ ၿပီး ႏိုင္ငံ့ အာဏာနဲ႕ ဒီမိုကေရစီအခြင့္အေရးေတြ ကို ေဒသတခု လူမ်ိဳး တမ်ိဳးတည္း ရဲ႕ လက္ထဲမွာ တဖက္ေစာင္းနင္း စုၿပံဳမထားပဲ ဒီမုိကေရစီ နဲ႕ လြတ္လပ္ခြင့္ အစရွိသည္တို႕ ကို လူမ်ိဳးတိုင္းေဒသတုိင္းက မွ်ေဝ ခံစားေစတဲ့ ျပည္ေထာင္စုစစ္စစ္ (ဝါ) ဖက္ဒရယ္ ဒီမိုကေရစီ စနစ္အားျဖင့္ သာ လ်ွင္ ျပည္တြင္း စစ္မီး ကို ၿငိမ္းသတ္ႏိုင္မွာျဖစ္ၿပီး၊ ျပည္တြင္း စစ္ကိုအားျပဳၿပီး သက္ဆိုးရွည္ေနတဲ့ စစ္အာဏာ ကိုလည္းခ်ဳပ္ၿငိမ္းေစႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ထာဝရၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုတာကိုလည္း အဲဒီလိုအတုိင္းအတာအထိ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြလုပ္လာႏိုင္မွသာ ဗမာအပါ အဝင္လူမ်ိဳးေပါင္း စံု ျပည္ သူေတြက လက္ေတြ႕ က်က် ခံစား လာ ရမွာ ျဖစ္ ပါ တယ္။

စတုတၳ အခ်က္ အေနနဲ႕ သံေဝဂရစရာ၊ သင္ခန္းစာယူစရာတခုကေတာ့ ေအသင္မွာ ဒီမိုကေရစီေအာင္ျမင္ခဲ့ၿပီး သူတို႕ ဦးေဆာင္ ထူေထာင္ခဲ့တဲ့ Delian League ကို စည္းလံုး ညီညြတ္ၿပီး ခိုင္မာတဲ့ မဟာမိတ္ သမဂၢ အဖြဲ႕ အျဖစ္ မထူေထာင္ႏိုင္ခဲ့တဲ့အတြက္ ေနာက္ဆံုးမွာ စပါတာရဲ႕ လက္ေအာက္ ကိုက်ေရာက္ၿပီး ေအသင္ ဒီမိုကေရစီပါ ခ်ဳပ္ၿငိမ္း ခဲ့ရ တဲ့ အခ်က္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ေအသင္ အေနနဲ႕ေရာတျခားဂရိ ၿမိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာ ပါ အဲဒီေခတ္ကာလ အႀကီးမားဆံုး ျပင္ပရန္သူက ေတာ့ ပါးရွားအင္ပါယာျဖစ္တယ္။ ပါးရွား အင္ပါယာ ကလည္း အဲဒီ ကာလ ကမၻာႀကီးမွာ အႀကီးမားဆံုး အင္ပါယာတခုျဖစ္တယ္။ တႀကိမ္ တည္း မွာ ဂရိၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံေပါင္း ေျမာက္ျမား စြာ ကလည္း အခ်င္းခ်င္း စစ္ခင္းေနၾကေတာ့ အဲဒီ ကာလ ဂရိ ၿမိဳ႕ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ သမိုင္း ျဖတ္သန္း မႈဟာ အင္မတန္ ရွည္လ်ား ရႈပ္ေထြး လွပါတယ္။ ေအသင္ ဟာသူတို႕ဦးေဆာင္တဲ့ Delian League အဖြဲ႕ဝင္ မဟာမိတ္ ဂရိ ႏိုင္ငံငယ္ေပါင္း ၁၅ဝ – ၁၇၃ ေလာက္ ကို အေပၚစီးကေန ဗိုလ္က်စိုးမိုးခဲ့တယ္။ ပထမပိုင္းမွာ ပါးရွား ကို အံတုဖို႕ဆိုၿပီး ဖြဲ႕စည္းတုန္းကေတာ့ မဟာမိတ္ အသြင္ျဖစ္ေပမဲ့ ေနာက္ ပိုင္းမွာ အင္အားသံုး အႏုိင္က်င့္ စိုးမိုးလာၿပီး အင္ပါယာ အသြင္သြတ္သြင္းခဲ့တာျဖစ္တယ္။ အဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံငယ္ေတြနဲ႕ ျပႆနာ ေတြ ျဖစ္လာရင္ အၾကမ္းဖက္ေျဖရွင္းခဲ့တဲ့အျပင္ ပါးရွားရန္ ကို ကာကြယ္ ဖို႕ အတြက္ ဒီးလ်န္း သမဂၢပိုင္ ဘ႑ာေတာ္ေငြေတြ ကိုလည္း ကာကြယ္ေရးမွာ မသံုးပဲ ေအသင္ၿမိဳ႕ ကို တခန္းတနားျဖစ္ေအာင္တည္ေဆာက္ရာမွာ အသံုးျပဳခဲ့ၾကတယ္။ Delos ဆိုတဲ့ ကြ်န္း ႏိုင္ငံငယ္ေလးမွာ ဖြဲ႕စည္းခဲ့တာကိုအစြဲျပဳၿပီး Delian League လို႕ေခၚခဲ့တဲ့ အဲဒီအဖြဲ႕ကအဖြဲ႕ဝင္ေတြ စုေပါင္းထည့္ဝင္ထားတဲ့ စစ္ေရး ရံပံုေငြေတြကိုလည္း အစပိုင္းမွာ အဲဒီကြ်န္းမွာ ရွိတဲ့ ဘုရားေက်ာင္း ဘ႑ာတိုက္မွာ ထားတာကို ေနာက္ပိုင္းမွာ Pericles က လံုျခံဳေရးအေၾကာင္းျပၿပီး မဟာမိတ္ရံပံုေငြေတြကို ေအသင္ ကို ယူသြားခဲ့တယ္။ မဟာမိတ္ပိုင္ စစ္သေဘၤာေတြကိုပါ ေအသင္ ရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြား အတြက္အသံုးျပဳခဲ့တယ္။ ဒီလိုနဲ႕ မဟာမိတ္ အျဖစ္ဖြဲ႕စည္းခဲ့တဲ့ Delian League ဟာ ေအသင္အင္ပါယာရဲ႕ လက္ေဝခံ ႏိုင္ငံငယ္ ေတြဘဝကို သက္ဆင္းနိမ့္က်ခဲ့ရတယ္။ အဖြဲ႕ဝင္အျဖစ္ကေန ထြက္ဖို႕ ၾကံရြယ္ၿပီး ပုန္ကန္ျခားနားလာတဲ့ အခါမွာ လည္း စစ္သေဘၤာ အဆင္း ၂ဝဝ ေလာက္ပိုင္ဆိုင္ေနတဲ့ ေအသင္ကို အံတုဖို႕ အင္အား မရွိၾကေတာ့ဘူး။ ပုန္ကန္ျခားနားၿပီး စစ္ရႈံးသြား တဲ့ ႏိုင္ငံငယ္ေတြမွာ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္း ကို ေထာင္နဲ႕ခ်ီၿပီး သတ္ျဖတ္ေျခမႈန္းခဲ့တဲ့ အျပင္တခိ်ဳ႕ကိုေတာ့ေယက္်ားေတြကိုအကုန္သတ္ ၿပီး မိန္းမေတြကိုေတာ့ ကြ်န္အျဖစ္ေရာင္းစားၾကတဲ့ အထိ လူမဆန္စြာ ရက္စက္ခဲ့ၾကတယ္။ အတိုခ်ဳပ္ေျပာရရင္ ဒီလို နယ္ခ်ဲ႕ အင္ပါယာ မူမ်ိဳး နဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့လို႔ ေအသင္အင္ပါယာ ကို ခိုင္မာစည္းလံုးတဲ့ မဟာမိတ္ သမဂၢ အျဖစ္ မထိမ္းသိမ္း ႏိုင္ပဲ၊ စပါတာရဲ႕ Pelopponesian League နဲ႕ စစ္ျဖစ္တဲ့အခါမွာ ေအသင္ဟာ မရႈမလွ ရႈံး နိမ့္ခဲ့ရၿပီး ေအသင္ ဒီမိုကေရစီ ပါပ်က္သုဥ္းခဲ့ရတယ္။

ကြ်န္ေတာ္တို႕ႏုိင္ငံမွာလည္း ဗမာအပါအဝင္ လူမ်ိဳးေပါင္းစံု ျပည္သူတုိ႕ ရာသက္ပန္ ခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္ စည္းစည္း လံုးလံုး ေန ထိုင္ၾကဖို႕ အတြက္ ဒီမိုကေရစီနဲ႕ ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ အေျခခံအုတ္ျမစ္ကို ပင္လံုမွာ အခိုင္အမာ ခ်ထားခဲ့ပါရက္နဲ႕ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ ဆန္း လုပ္ၾကံခံရ ၿပီးတဲ့ အခ်ိန္ကစၿပီး အုပ္စိုးသူေတြဟာ ျပည္ေထာင္စုမူကို ေရာ ပင္လံု သေဘာတူညီ ခ်က္ေတြကိုပါ ေလးစားလိုက္နာမႈမရွိၾကေတာ့ပါဘူး။ ပင္လံုျပည္ေထာင္စုမူ ကေန လမ္းခြဲ ခဲ့ၾကတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္း က ေသနပ္တခ်က္မေဖါက္၊ ေသြးတစက္မက်ေစပဲ ၿငိမ္းခ်မ္း ေသာနည္းနဲ႕ ေမြးဖြားေပးခဲ့တဲ့ ျပည္ေထာင္စုကေန ခြဲထြက္ၿပီး ကုန္လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ ၆၀ ေက်ာ္ကာလအ တြင္း ေသနပ္သံေတြ မဆဲ၊ ေသြးေတြတြင္တြင္စီးခဲ့တဲ့ ျပည္ေထာင္စု အတုအေယာင္ ကိုသာ ထူေထာင္ ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီေန႕ေခတ္သစ္ နဲ႕ လားလားမွ မအပ္စပ္ ေတာ့တဲ့ တမင္းတႏိုင္ငံ အင္ပါယာ လို စနစ္ေဟာင္း မ်ိဳးကိုသာ အစြဲႀကီၤး စြဲၿပီး လူမ်ိဳး တမ်ိဳးနဲ႕တမ်ိဳး ႏိုင့္ထက္စီးနင္းျပဳက်င့္တဲ့ တျပည္ေထာင္ ကိုလိုနီ အင္ပါယာ စနစ္မ်ိဳးကို စစ္ေရးနည္းနဲ႕ အတုအေရာင္ျပည္ေထာင္စုကို အတင္းအဓမၼ ထူေထာင္လိုၾကတဲ့ အတြက္ ေနာက္ ဆက္တြဲ အျဖစ္ အေတာ မသတ္ႏိုင္ တဲ့ ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ ကမၻာ့ အဆင္းရဲဆံုး ႏိုင္ငံဘဝ ကိုက်ေရာက္ခဲ့တာေတာင္ ဒီေန႕ အထိ ျပည္တြင္း စစ္ဟာ ေတာက္ေလာင္ ေနဆဲျဖစ္တယ္။ သင္ခန္းစာ ယူတတ္ရင္ သင္ခန္းစာယူခ်င္ရင္ ေအသင္သမိုင္းပါ မက ကမၻာ့ သမိုင္းေတြ ထဲက ေနေရာ ကြ်န္ေတာ္တို႕ ျပည္ေထာင္စု ႏိုင္ငံႀကီးရဲ႕ ေခတ္သစ္ သမိုင္းထဲ ကေန ပါ သင္ခန္းစာ ယူစရာေတြ သံေဝဂရစရာေတြ တပံုတေခါင္းႀကီး ရွိေနပါတယ္။

နာဇီ ငရဲခန္းကေန လြတ္ေျမာက္လာ ခဲ့တဲ့ ဂ်ဴးအက်ဥ္းသားေဟာင္း Otto Frank (အိုတုိ ဖရန္႕) ရဲ႕ နာမည္ႀကီးတဲ့ မွတ္ခ်က္ တခု လိုပဲ “အနာဂတ္ကို တည္ ေဆာက္ဖို႕အတြက္ အတိတ္ကို သိရ မွာ” ျဖစ္ပါတယ္။

ေအသင္မွာ လူသားေတြစတင္ထြန္းညွိခဲ့တဲ့ ဒီမိုကေရစီ မီးရွဴးတန္ေဆာင္ဟာ ရာစုႏွစ္ေပါင္း ေျမာက္ျမားစြာ ၾကာေညာင္း ခဲ့သည့္ တုိင္ေအာင္ ကမၻာ့လူသားေတြကို ဆက္လက္ၿပီး အလင္းေရာင္ေတြ ေပးစြမ္း ႏိုင္စြမ္းရွိသလို၊ ေခတ္သစ္ စနစ္သစ္ကိုေမွ်ာ္မွန္းၿပီး (၂၁) ရာစုေခတ္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္း ၿပီး စည္းလံုးတဲ့ ျပည္ေထာင္စု ႏိုင္ငံ စစ္စစ္ကိုျပန္လည္ထူေထာင္ဖို႕ဆိုရင္ ပင္လံုမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကုိယ္တုိင္ စတင္ ထြန္းညွိခဲ့တဲ့ ဒီမိုကေရစီ မီးရွဴးတန္ေဆာင္ ဟာလည္း ေနာင္မ်ိဳးဆက္ေပါင္း ေျမာက္ျမားစြာ အထိ အလင္းေရာင္ေပးစြမ္း ႏိုင္ဦး မွာ ျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္း တင္ျပရင္း နိဂံုးခ်ဳပ္လိုက္ ပါတယ္။

Play

Posted by Zogamnuam

November 11th, 2012 at 12:38 am

Posted in Athen History

Episode 32 – သမၼတ ဦးေဆာင္ေသာ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ (ျဖည့္စြက္ ပို႔ ခ်ခ်က္)

Comment ေရးရန္ (one comment)

သမၼတ ဦးေဆာင္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ စနစ္မွာ မဲဆႏၵ ရွင္ျပည္သူလူထုက ဥပေဒျပဳမ႑ိဳင္ရဲ႕ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေတြနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး မ႑ိဳင္ရဲ႕ ဥေသွ်ာင္္ သမၼတကို သီးျခားစီ ေရြးေကာက္ တင္ေျမွာက္တယ္။ ဒီ စနစ္မွာ ျပည္သူလူထုက ေရြးေကာက္လိုက္တဲ့ သမၼတဟာ ပါတီ တခုက ျဖစ္ၿပီး၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ အမ်ားစု မဲရထားတဲ့ ပါတီကေတာ့ တျခား ပါတီ တခုလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ သမၼတက ဥပေဒျပဳ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ အမတ္ေတြရဲ႕ အာဏာကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္သလို ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ေတြကလည္း သမၼတရဲ႕ အာဏာကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္တယ္။

အျပန္အလွန္ ထိန္းခ်ဴပ္မႈ check and balance ပိုအားေကာင္း တဲ့ စနစ္ျဖစ္တယ္။ အထက္ပါ စနစ္ (၂) ခုကို ႏိႈင္းယွဥ္မယ္ ဆိုရင္ ပါလီမန္စနစ္မွာ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ နဲ႔ ပါလီမန္ဟာ သဟာဇာတျဖစ္တာ ကမ်ားၿပီး အစိုးရ က ဥပေဒတခု ျပ႒ာန္း တဲ့ေနရာမွာ အခက္အခဲ ႀကီးႀကီးမားမား မၾကံဳရဘူး၊ အခ်ိန္ၾကာၾကာ ေဆြးေႏြးဖို႔ လိုအပ္ေလ့ မရွိဘူး။ ဒါကေတာ့ အထက္လႊတ္ေတာ္က ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ အဆိုတင္သြင္းတဲ့ ဥပေဒမူၾကမ္းကို ပယ္မခ်ဘူး ဆိုရင္ေပါ့။ တျခား ထိန္းညွိ ႏိုင္ေသးတဲ့နည္းက အတိုက္အခံ နဲ႔ သူတုိ႔ရဲ႕ မဟာမိတ္ပါတီေတြက အဲဒီကိစၥကို တရားရံုးခ်ဳပ္မွာတင္ၿပီး အေျခခံဥပေဒနဲ႔ ကိုက္ညီမႈရွိမရွိ စစ္ေဆးခိုင္းတာမ်ိဳးလည္းလုပ္လို႔ရတယ္။ တရားရံုးခ်ဳပ္က အစိုးရ တင္သြင္းတဲ့ ဥပေဒ မူၾကမ္းကို လက္ခံရင္ေတာ့ အဆင္ေျပသြားတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီမူၾကမ္းဟာ အေျခခံဥပေဒ နဲ႔ ဆန္႔က်င္တယ္လို႔ ဗဟို တရားရံုးခ်ဳပ္က ယူဆရင္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ နဲ႔ သူ႔အစိုးရအဖြဲ႕ ရာထူးကေန ဆင္းေပးရတယ္။ ပါလီမန္ကိုေတာ့ ဖ်က္သိမ္းစရာမလိုပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ပါလီမန္က ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ အသစ္ကို ေရြးေပးရပါတယ္။ အဲဒီဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က ဝန္ႀကီး အသစ္ေတြကို ထပ္ေရြးပါတယ္။ သမၼတ ဦးေဆာင္တဲ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ မွာေတာ့ လႊတ္ေတာ္က သမၼတကို ျပန္လည္ထိန္းညွိႏိုင္တဲ့ အတြက္ တခိ်ဳ႕က အဲဒီ စနစ္ကို ပိုေကာင္းတယ္လို႔ ယူဆၾကတယ္။ ကမၻာ့ အစိုးရ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ကေတာ့ ပါလီမန္ ဒီမိုကေရစနစ္ကို က်င့္သံုးၾကတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ သမၼတ တေယာက္ဟာ အမ်ားဆံုး သက္တမ္း ႏွစ္ႀကိမ္၊ စုစုေပါင္း ၈ ႏွစ္ အထိ အေရြးေကာက္ခံၿပီး တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ႏိုင္တယ္။ ပါလီမန္ ဒီမိုကေရစီမွာေတာ့ သူ႔ပါတီက သူ႔ကို မျဖဳတ္မျခင္း (ဒါမွမဟုတ္) သူကိုယ္တိုင္က ရာထူးကေန အေၾကာင္း တစံုတခုေၾကာင့္ မဆင္းမျခင္း ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္လုပ္သူဟာ သက္တမ္းဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ သူ႕ စိတ္ႀကိဳက္ လုပ္ႏိုင္တယ္။

ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ လုိ တခ်ိဳ႕ ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ သမၼတ ကိုျပည္သူလူထုက တိုက္ရိုက္ေရြးေကာက္ ေစၿပီး ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကိုေတာ့ ပါလီမန္က ေရြးေကာက္ ေစတယ္။ ဒီနည္းနဲ႔ စနစ္ ႏွစ္ခုကိုေပါင္းစပ္ ထားတာ လည္းရွိတယ္။ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံမွာ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ျပည္သူေတြက သမၼတကို ပါတီေခါင္းေဆာင္ ေတြထဲကေန ေရြး ေကာက္တယ္။ လႊတ္ေတာ္မွာ ေတာ့ ဆန္႔က်င္ဘက္ပါတီကို မဲပံုေအာေပးၾကတယ္။ ဒါမွ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ က သမၼတ နဲ႔ မတူတဲ့ ပါတီကျဖစ္လာမယ္။ ဒီ နည္းနဲ႔ ဆန္႔က်င္ဘက္ပါတီ ႏွစ္ခုဟာ အာဏာ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ကို ထိန္းညွိၾကမွာ ျဖစ္တယ္။ ဘယ္လိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္ သမၼတ ကေတာ့ ပါလီမန္ကို ဖ်က္သိမ္း ပိုင္ခြင့္ရွိတယ္။ ဆိုလုိတာက သမၼတ ဟာ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကိုပါ ရာထူးကေနဖယ္ရွားႏိုင္တယ္။

လက္ရွိက်ေနာ္တုိ႕ ႏိုင္ငံမွာ ေတာ့ အရင္ စစ္အစိုးရက တဖက္သတ္ေရးဆြဲထားတဲ့ ၂ဝဝ၈ အေျခခံဥပေဒဟာ သမၼတ နဲ႕ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္စနစ္ ကို ေပါင္းစပ္ ထားတယ္လို႕ တခ်ိဳ႕ကဆိုပါတယ္။ ဒါနဲ႕ပါတ္သက္ၿပီး ၂ဝ၁ဝ ေရြးေကာက္ပြဲ အႏိုင္ရပါတီတခုျဖစ္တဲ့ ခ်င္း အမ်ိဳးသားပါတီ ရဲ႕ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴး ဆလုိင္း က်ဲအိုဘိခ္ေထာင္ ရဲ႕ေဆာင္းပါးကို အမ်ားတကာေလ့လာ ဖတ္ရႈ ႏို္င္ေအာင္ က်ေနာ္မ်ား http://www.Vansangva.com webpage ေပၚမွာ တင္ေပးလိုက္ပါတယ္။ ေဆာင္းပါးရွင္ တင္ျပေဆြးေႏြးထားတဲ့ အခ်က္ အလက္ေတြထဲမွာ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္ေတြကေတာ့ ဒီေန႕ က်ေနာ္တို႕ႏိုင္ငံမွာ က်င့္သံုးေနတဲ့ ၂ဝဝ၈ အေျခခံ ဥပေဒ က ျပဌာန္းလိုက္တဲ့ စနစ္ဟာ သမၼတ စနစ္ နဲ႕ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ စနစ္ ကို ေပါင္းစပ္ ထားေၾကာင္း၊ သမၼတ စနစ္ အျပည့္ အဝ မဟုတ္ေသာ္လည္း၊ သမၼတ စနစ္ရဲ႕ အေငြ႕ အသက္ ပိုမ်ားေၾကာင္း၊ အျခားေသာပါလီမန္စနစ္မ်ားမွာ လို လႊတ္ေတာ္က ေရြးခ်ယ္ခန္႕အပ္လိုက္တဲ့ သမၼတ နဲ႕ သူ႕ရဲ႕အစိုးရအဖြဲ႕ ကို လႊတ္ေတာ္က ျပန္လည္ျဖဳတ္ခ်ပို္င္ခြင့္မရွိေၾကာင္း၊ ဒီလိုျဖစ္ေနတဲ့ အတြက္ လႊတ္ေတာ္နဲ႕ အစိုးရၾကားမွာ အျပန္အလွန္ထိန္းညွိမႈေတြအားနဲေနေၾကာင္း၊ အဲဒီ အားနဲခ်က္ကို ျဖည့္ စည္း ႏို္င္ဖို႕အတြက္ဆိုရင္ အႏိုင္ရ ပါတီေရာ အတုိက္အခံပါတီေတြပါပါဝင္တဲ့ ေရးရာေကာ္မီတီ ေတြ မ်ားမ်ား ဖြဲ႕ေပး ဖို႕လိုအပ္ ေနေၾကာင္း၊ အဲဒီလို အႏုိင္ရပါတီေရာ။ အတုိက္အခံ ပါတီ အတြက္ ပါ ေျပာေရးဆိုခြင့္ ေတြ ပါဝင္ႏိုင္မႈေတြ အာမခံခ်က္ရွိတဲ့ ေရးရာေကာ္မီတီေတြမ်ားမ်ားမဖြဲ႕စည္းႏိုင္ဘူးဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ဒီအတိုင္း ဆက္သြား ရင္ ၊ အာဏာရွင္ အစိုးရ ေတြကို “(၅)ႏွစ္ တစ္ႀကိမ္အလွည့္က် ေရြးခ်ယ္” ရံု သက္သက္ ျဖစ္သြားမွာစိုးရိမ္ရေၾကာင္း … စသည္ျဖင့္ စိတ္ဝင္စား ဖြယ္ရာဖတ္ရႈေလ့လာ ႏိုင္ပါတယ္။

ေရးရာေကာ္မတီ ဘယ္မွာလဲ? Check and Balance ဘယ္မွာလဲ?
ဆလိုင္း က်ဲအိုဘိခ္ေထာင္ (ခ်င္းအမ်ိဳးသားပါတီ)

အေရးႀကီးေၾကာင္း သိဖို႕အေရးႀကီး

မၾကာေသးခင္ေသာကာလ၌ လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္က ေရးရာေကာ္မတီႏွင့္ ေကာ္မတီခြဲ (၂ဝ) ေက်ာ္ဖြဲဲ႕စည္းေၾကာင္း ၾကားသိရ သည္မွာ ဝမ္သာစရာေကာင္းလွပါသည္။ သို႔ေသာ္ တိုင္းျပည္၏ လိုအပ္ခ်က္အရ ဆက္လက္၍ အမ်ား အျပား ဖြဲ႕စည္းမည္ ဟုလည္း ယံုၾကည္ရပါသည္ (အေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္တြင္ အၿမဲတမ္းေကာ္မတီ (၃၈)ခု ႏွင့္ ေကာ္မတီခြဲ (၂၄၂)ခု ရွိပါသည္)။

ပါလီမန္စႏွစ္ က်င့္သံုးေသာ ႏုိုင္ငံမ်ားတြင္ ေရးရာေကာ္မတီ၏ အခန္းကဏၭာသည္ ထိုသို႔ အေရးမႀကီး ပါဟုေျပာ ႏုိုုင္ေသာ္လည္း အထူးသျဖင့္ ကၽြန္ုပ္တို႕ျမန္မာႏုိုုုင္ငံကဲ့သို႕ေသာ သမၼတ အေငြ႕သက္ ပိုမ်ားေသာ ႏုိင္ငံမ်ားအတြက္ ေရးရာေကာ္မတီ ၏ အခန္း ကဏၭာကို အျမင့္ဆံုးသို႔ ျမွင့္တင္ေရးသည္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္ေပသည္။ တနည္းအားျဖင့္ သမၼတစနစ္ က်င့္သံုးေသာႏုိင္ငံ အေနျဖင့္ ေရးရာေကာ္မတီကို လုပ္ပိုင္ခြင့္ျပည့္ျပည့္ဝဝ မေပးပါက အုပ္ခ်ဳပ္ေရး (အစိုးရ) ကို ထိန္းေက်ာင္းမည့္ ယႏၱာရားက်ိဳးပ်က္ သကဲ့သုိ႔ျဖစ္ျပီး check and balance လံုးဝ မရွိဘဲ တစ္လမ္းေမာင္းစနစ္ ျဖစ္သြားလိမ့္မည္။ ထို႕ေၾကာင့္ အေမရိကန္သမၼတ Woodrow Wilson ဆိုလွ်င္ ဤ ေကာ္မတီ မ်ားကို ဥပေဒ ျပဳအဖြဲ႕ငယ္မ်ား (Little Legislatures) ဟုျပင္ တင္စားခဲ့ေသးသည္။

ဥပေဒ/နည္းဥပေဒ Smart က်ဖို႔ အေရးႀကီး

ေရးရာေကာ္မတီကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ မၾကာမွီ ထြက္လာမည့္ ဥပေဒ/နည္းဥပေဒက ဥပေဒျပဳမဏၰိဳင္ ႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ ေရးမဏၰိဳင္ အၾကား အျပန္အလွန္ထိန္းေက်ာင္းမွဳ မည္မွ်ေလာက္ထိ မွ်တမႈရွိႏိုင္မည္ ဆိုသည္ကို အဆံုးအျဖတ္ေပး မည္ျဖစ္ရာ စိတ္ဝင္စား စရာ အလြန္ေကာင္းပါသည္။ အေမရိကန္မွာကဲ့သို႔ သူတို႔ကို အစိုးရဖံုးကြယ္ ထားေသာ စာရြက္စာတမ္းမ်ား၊ လုပ္ငန္း ေဆာင္တာမ်ား၊ စာရင္းဇယားမ်ားကို တရားဝင္ ေလ့လာဖတ္ရႈစစ္ေဆးခြင့္ ေပးမည္ေလာ? သက္ဆိုင္ရာအစိုးရအႀကီးအကဲမ်ားကို လိုအပ္သည့္ အခ်ိန္မ်ားတြင္ လြတ္လပ္စြာေမးျမန္းစံုစမ္းခြင့္ ေပးပါ့မလား? အျပင္က သက္ဆိုင္ရာ ပညာရွင္မ်ား ႏွင့္ ကြ်မ္းက်င္ သူမ်ားကို ဝန္ထမ္းအျဖစ္ဌားရမ္း ခန္႔အပ္ႏိုင္ေရး စီစဥ္ေပးမွာလား? (အေျခခံဥပေဒတြင္ အျပင္လူမ်ားကို ေကာ္မတီ ဝင္ အျဖစ္ ပါဝင္ျခင္းကိုသာ ကန္႕သတ္ ပါသည္)။ သို႕မဟုတ္ UK ႏိုင္ငံ ကဲ့သို႔ ရုပ္ျပသေဘာမွ် သာ ဖြဲ႕မလား?။

ပါလီမန္ စနစ္၏ က်ိန္စာ မသင့္ဖို႔ အေရးႀကီး

အားလံုးသိရိွၿပီးသည့္အတိုင္း ၂ဝဝ၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒသည္ ပါလီမန္စႏွစ္ ႏွင့္ သမၼတစနစ္ ေရာစပ္၍္ ေရးဆြဲျခင္းျဖစ္ေပရာ ေရးရာေကာ္မတီ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးအပ္ေရး ႏွင့္ပတ္သက္၍ နည္းဥပေဒမ်ား ခ်မွတ္ရာတြင္ ‘ကြ’ က်သဖြယ္ရာမ်ား ရွိမည္မွာ အမွန္ပင္ ျဖစ္ပါသည္ (အေျခခံဥပေဒ ထဲတြင္အေသးစိတ္ ျပဌာန္းျခင္းမရွိပါ)။ ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီးသည့္အတိုင္း ပါလီမန္စနစ္တြင္ ဥပေဒျပဳေရးအဖြဲ႕ ႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕ၾကား check and balance လိုအပ္ျခင္းမရွိေလရာ တစ္ဘက္ကလည္း ေရးရာ ေကာ္မတီသည္ သူ႔၏ သေဘာတရားအရ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အဖြဲ႔(အစိုးရ) ကို ထိန္းေက်ာင္းရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္း ထားျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ပါလီမန္စနစ္၏ သေဘာတရားအရ ဥပေဒျပဳမဏၰာိဳင္(လႊတ္ေတာ္) အေနျဖင့္ မိမိ္ေရြးခ်ယ္ ခန္႔အပ္ေသာ အစိုးရ(အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမဏၰာိဳင္) ကို မိမိကိုယ္တိုင္ အခ်ိန္မေရြး အေရးယူျဖဳတ္ခ် ႏုိင္သည္ျဖစ္ေပရာ ထို ကဲ့သို႕အကုန္က်ခံ၍ ထိန္းေက်ာင္းရန္ပင္မလိုအပ္ သည့္အတြက္ေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။

အႏုိင္ရ ပါတီအတြက္ အေရးႀကီး

ဤသို႕ေရးရာေကာ္မတီ အားနည္းသြားေစျခင္းျဖင့္ အတိုက္အခံမက အႏုိင္ရပါတီကိုပါ အခန္႔မသင့္လွ်င္ ေဘးက်ပ္ နံက်ပ္ သို႔တြန္းပို႔ေစႏုိင္သည္ကို သတိျပဳဖို႔လိုအပ္လိမ့္မည္။ အဓိကအေၾကာင္းအရင္း မွာ အေျခခံဥပေဒက သမၼတ ၏ သက္တမ္းကို အတိအက် သတ္မွတ္ေပး(fixed term) ထားျခင္းျဖစ္ပါသည္ (ပါလီမန္စနစ္တြင္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ သက္တမ္း ကိုသတ္မွတ္မထား)။ လႊတ္ေတာ္အေနျဖင့္ ဤ ‘ေရးရာေကာ္မတ’ီ သည္ မိမိ လႊင့္တင္လိုက္ေသာ ‘စြန္’ မိမိစိတ္တိုင္းက် ပ်ံသန္းႏိုင္ေရး ထိန္းေက်ာင္းမည့္ အဓိက ႏွင့္ ေနာက္ဆံုး ခ်ည္ေႏွာင္ႀကိဳး ဟုပင္ ဆိုႏုိင္ပါမည္။ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေျပာရေသာ္ လႊတ္ေတာ္တြင္ အာဏာရ ေသာ မည္သည့္ပါတီမဆို မိမိအေန ျဖင့္ သမၼတ(အစိုးရ) ေရြးခ်ယ္ခန္႔အပ္သည့္ အခြင့္အေရး တစ္ခုတည္း ေလာက္တြင္သာ ေရာင့္ရဲတင္းတိမ္ ၾကမည္မဟုတ္ေပ။ စိတ္ခ် ႏုိင္မည္ မဟုတ္ေပ။ (သမၼတခန္႕အပ္ႏိုင္ရံုသာ အာဏာရွိၿပီး ဥပေဒျပဳေရးတြင္ မယ္မယ္ရရအာဏာမရွိပါက ေက်နပ္စရာေကာင္းလွမည္မဟုတ္ပါ။)

မည္သို႕ျပင္ဆိုေစ ကၽြနိဳပ္တို႔၏ အေျခခံဥပေဒ ေပးထားခ်က္အရ လႊတ္ေတာ္က မိမိေရြးခ်ယ္ခန္႔အပ္ေသာ အစိုးရ ကို မိမိအေနျဖင့္ ျပန္ျဖဳတ္ခ်ႏုိင္ခြင့္မရွိျခင္းေၾကာင့္ ဤေရးရာေကာ္မတီအား အေမရိကန္ကဲ့သို႔ လုပ္ပိုင္ ခြင့္ အလံုအေလာက္ ေပးျခင္းသည္ လႊတ္ေတာ္ (အထူးသျဖင့္ အႏုိင္ရပါတီ အတြက္) ေနာက္ဆံုးက်ည္ဆံ ျဖစ္ရ ပါမည္။

အစိုးရ မဖြဲ႕ႏုိင္ေသာ ပါတီမ်ား အတြက္လည္း အေရးႀကီး

အထူးသျဖင့္ သမၼတ စနစ္ အျပည့္အဝ မက်င့္သံုးေသာ ႏုိင္ငံ (ျမန္မာႏိုင္ငံ အပါအဝင္) မ်ားတြင္ အႏုိင္မရ ေသာ ပါတီမ်ားတြက္ အစိုးရအဖြဲ႕တြင္ပါဝင္ႏိုင္ေရးသည္ အလားအလာအလြန္နည္းေလရာ ဤကဲ့သို႔ ေကာ္မတီမ်ား အမ်ားအျပား ဖြဲ႕စည္းေရးသည္ အေရးႀကီးလွပါသည္။ သို႕ျဖစ္ရာ ေရးရာေကာ္မတီ အင္အား ခ်ိနဲ႔ ေအာင္ လုပ္ျခင္း သည္ အတိုက္အခံ platform မရွိေအာင္ ၾကံစည္ ျခင္းႏွင့္ အတူတူ ပင္ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။

လက္ရွိအေျခအေန အတိုင္းဆိုလွ်င္ အစိုးရအဖြဲ႕တြင္ မပါဝင္ႏုိင္ေသာ အင္အားစုမ်ား အေနျဖင့္ အစိုးရ၏ လုပ္ငန္း ေဆာင္တာ မ်ားကို အနီးကပ္ Monitoring လုပ္ႏုိင္ဖို႔ (check and balance)ေနေနသာသာ မိမိပါတီ၏ ႏို္င္ငံေရး ေရတို/ေရရွည္ မူဝါဒမ်ား၊ proposal မ်ား ေရးဆြဲႏုိင္ေရး အတြက္ အစိုးရ စာရင္းဇယား ရရွိႏုိင္ေရးသည္ပင္ အလြန္ ခက္ခဲ ပါသည္။

ယံုပါ၊ သို႔ေသာ္စိတ္မခ်နဲ႔ ၊အေရးႀကီးလို႔

ဤ အတိုင္းဆက္သြား ပါက၊ သို႕မဟုတ္ ေရးရာေကာ္မတီကို အားေကာင္းေအာင္ အခ်ိန္မွီ မေဆာင္ရြက္ပါက ေဖာ္ျပၿပီး သည့္ အတိုင္း အစိုးရသည္ လႊတ္ေတာ္ႏွင့္အလွန္းေဝးၿပီး ျပည္သူႏွင့္ အဆက္ျပတ္သြားႏုိင္သည္။ ပြင့္ပြင့္ လင္းလင္းေျပာရေသာ္ အစိုးရ အေနျဖင့္ ျပည္သူလူထု၏ ကြယ္ရာတြင္ ထင္ရာႀကဲလွ်င္ မည္သူသိရွိေတာ့ မည္နည္း။ သတင္းမီဒီယာ တစ္ခုတည္းက ကာကြယ္ႏုိုု္င္မည္မဟုတ္။ ထိုသို႔ဆိုလွ်င္ ကၽြန္ုပ္တို႕၏ ဒီမိုကေရစီ က Francis Fukuyama ေထာက္ျပခဲ့သလို အာဏာရွင္အစိုးရ မ်ားကို “(၅)ႏွစ္ တစ္ႀကိမ္အလွည့္က် ေရြးခ်ယ္” ရံု သက္သက္ ျဖစ္သြားမွာစိုးရိမ္ရသည္။

ဆလိုင္း က်ဲအိုဘိခ္ေထာင္ (ခ်င္းအမ်ိဳးသားပါတီ)

Play

Posted by Zogamnuam

December 13th, 2012 at 7:59 pm

Posted in Basic-Part2,Training

Vansangva Online Democracy Discussions – အျမင့္ပ်ံငွက္ အြန္လိုင္း ဒီမိုကေရစီ ေဆြးေႏြးဝိုင္း

Comment ေရးရန္ (no comment)

Vansangva Online Democracy Discussions အျမင့္ပ်ံငွက္ အြန္လိုင္း ဒီမိုကေရစီ ေဆြးေႏြးဝိုင္း

Play

မိတ္ဆက္။ ကြ်န္ေတာ္မ်ား Vansangva ဝိုင္းေတာ္သားမ်ားအေနနဲ႕ www.vansangva.com မွာ တင္ျပေဆြးေႏြးခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို စုစည္းၿပီး “ဒီမိုကေရစီအေျခခံတရားမ်ား“ ဆိုတဲ့စာအုပ္ ကို VANSANGVA ပထမအတြဲ အျဖစ္ ထုတ္ေဝခဲ့ၿပီး ျဖစ္တဲ့အေလ်ာက္၊ အခုဆက္လက္ၿပီး ဒီမုိကေရစီ နဲ႕ပတ္သက္ၿပီး သေဘာတရားနဲ႕ လက္ေတြ႕ပိုင္းေတြကိ္ု ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံ နဲ႕ ကမၻာ့ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ အေတြ႕အၾကံဳေတြကို လက္လွမ္းမွီ သေလာက္ ေလ့လာၿပီး ဆက္လက္ တင္ျပ ေဆြးေႏြး သြားပါမယ္။ အဲဒီလိုေဆြးေႏြးတင္ျပရင္း အခါအားေလ်ာ္စြာ အေၾကာင္းတရား တိုက္ဆိုင္သင့္ေလ်ာ္မႈရွိတဲ့ေနရာတိုင္း မွာ ပင္လံု ကိုအေျခခံတဲ့ ဒီမိုကေရစီ နဲ႕ခ်ိန္ထိုးၿပီးေဆြးေႏြးသြားပါမယ္။

FREEDOM HOUSE ရဲ႕ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒီမုိကေရစီ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရး ဆိုင္ရာ ထုတ္ျပန္ခ်က္ စစ္တမ္း။

လက္ရွိကြ်န္ေတာ္တို႕ႏိုင္ငံ ကို ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံတခုအျဖစ္သတ္မွတ္လို႕မရေသးေပမဲ့ ဒီမိုကေရစီ ဘက္ကို ဦးတည္ဖို႕ အလားအလာ ရွိတဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ ကိုစတင္ ေနတဲ့ ႏိုင္ငံတခုအေနနဲ႕ ႏိုင္ငံတကာ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသံုးသပ္သူ ပညာရွင္ ေတြ ကဆိုပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ သတင္း မီဒီယာ ေတြ လြတ္လပ္ခြင့္ ေတြရလာၿပီး၊ ပုဂၢလိက သတင္းဂ်ာနယ္ေတြ၊ သတင္းစာေတြမႈိလိုေပါက္လာ တာေၾကာင့္ ျပည္သူေတြအၾကားမွာ ဒီမိုကေရစီ ေဆြးေႏြးဝိုင္း ေတြ ၿမိဳင္ၿမိဳင္ ဆို္င္ဆိုင္ျဖစ္လာဖို႕ ႏိုင္ငံေရး နယ္ပယ္ တခု ပြင့္လင္း လာတယ္လို႕ျမင္ၾကပါတယ္။ အေမရိကန္အေျခစိုက္ FREEDOM HOUSE ကေတာ့ ျမန္မာျပည္ကို သူတို႕ရဲ႕ ၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္ လြတ္လပ္မႈ ညႊန္းကိန္း ကိုတြက္ခ်က္ရာမွာ ႏိုင္ငံေရးအခြင့္အေရး Political Rights နဲ႕ပတ္သက္ၿပီး အနိမ့္ဆံုး ညႊန္း ကိန္း (ရ) ကေန တဆင့္ တက္ေပးလိုက္ၿပီး ႏိုင္ငံေရး အခြင့္အေရး ညႊန္းကိန္း (၆) မွာ ႏွစ္ေပါင္းေျမာက္ျမားစြာအတြင္း ပထမဦးဆံုး အႀကိမ္ အဆင့္တဆင့္ တိုးေပးလိုက္ပါတယ္။ အရင္က ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ေျမာက္ကိုးရီးယား နဲ႕ တတန္းထည္း ႏိုင္ငံေရး လြတ္လပ္မႈ မရွိဆံုး ႏိုင္ငံတခုအျဖစ္ အနိမ့္ဆံုး ညႊန္းကိန္း (ရ) မွာ ေတာက္ေလ်ာက္ ရွိေနခဲ့တာျဖစ္တယ္။ သို႕ပင္ျငားလည္း FREEDOM HOUSE ရဲ႕ ႏိုင္ငံအမ်ိဳးအစား ညႊန္းကိန္းအရ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ NOT FREE ဆိုတဲ့ မလြတ္လပ္တဲ့ ႏိုင္ငံ အမ်ိဳး အစား ထဲမွာ ရွိေနပါေသးတယ္။

Read the rest of this entry »

Posted by Zogamnuam

September 3rd, 2013 at 8:58 pm

Page 17 of 20« First...10151617181920...Last »