Basic Democracy Training – Burmese Version by Salai Kipp Kho Lian

Episode 31 – ပါလီမန္ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ (ျဖည့္စြက္ ပို႔ ခ်ခ်က္)

Comment ေရးရန္ (one comment)

Play

ကုိယ္စားျပဳ ဒီမိုကရစီ စနစ္မွာ ပံုစံ အမ်ိဳးမ်ဳိးရွိ ပါတယ္။ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က ဦးေဆာင္တဲ့ ပါလီမန္ ဒီမိုကေရစီစနစ္ (Parliamentary Democracy) ရယ္၊ သမၼတ ဦးေဆာင္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ (Presidential Democracy) ရယ္၊ ဒီႏွစ္မ်ိဳးကိုေပါင္းစပ္ထားတဲ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ရယ္ ဆိုၿပီး (၃) မ်ိဳးရွိပါတယ္။

ဒီမတူညီတဲ့ စနစ္ေတြကို ခြဲခြဲျခားျခား ကြဲကြဲျပားျပား၊ သိႏိုင္ဖုိ႔ တုိင္းျပည္ရဲ႕ အေျခခံ ဥပေဒ က အုပ္ခ်ဳပ္ေရး မ႑ိဳင္မွာ ထိပ္ဆံုးကဦးေဆာင္မယ့္ သမၼတ (သို႔မဟုတ္) ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ကို ဘယ္ပံုဘယ္နည္း ေရြးေကာက္ တင္ေျမွာက္ရမယ္၊ အဲဒီ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး မ႑ိဳင္ နဲ႔ ဥပေဒျပဳအဖြဲ႕ (ေခၚ) ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္တုိ႔ အၾကား ဘယ္ပံုဘယ္နည္း ဆက္ဆံရမယ္ဆိုတဲ့ ျပ႒ာန္းခ်က္ အေပၚမွာ မူတည္ၿပီး ခြဲျခားသိျမင္ႏိုင္ပါတယ္။

အခု ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က ဦးေဆာင္တဲ့ ပါလီမန္ဒီမိုကေရစီစနစ္ (Parliamentary Democracy) ကိုေလ့လာရေအာင္။ မဲဆႏၵ ရွင္ ျပည္သူလူထုက ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္လုိက္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ (ဥပေဒျပဳ မ႑ိဳင္) ေတြထဲက မဲအမ်ားဆံုးရတဲ့ ပါတီ ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္က ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ျဖစ္လာတယ္။

Read the rest of this entry »

Posted by Zogamnuam

May 15th, 2012 at 11:44 pm

Posted in Basic-Part2

Athen History ေအသင္သမိုင္း အပိုင္း(၁)

Comment ေရးရန္ (one comment)

ေအသင္ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံ မွာ တုိက္ရိုက္ဒီမိုကေရစီ ေပၚေပါက္ လာပံု သမိုင္းအက်ဥ္း
အပိုင္း(၁)

နိဒါန္း။ ေအသင္ ကို တေၾကာ့ ျပန္လွည့္ ၾကည့္ၾက ရေအာင္

(၂၁) ရာစု အစပိုင္း ကာလ၊ ကမၻာ့ ဒီမိုကေရစီ လႈပ္ရွားမႈေတြရဲ႕ အ၀န္းအ၀ိုင္ထဲမွာ ကြ်န္ေတာ္တုိ႕ႏိုင္ငံဟာလဲ ကမၻာ့အင္အားႀကီး ႏုိင္ငံေတြ နဲ႕ ေဒသဆိုင္ရာ အင္အားႀကီး ႏိုင္ငံေတြ ျဖစ္ၾကတဲ့ အေမရိကန္၊ ဥေရာပ သမဂၢ၊ တရုတ္၊ အႏၵိယ၊ အာဆီယံ အစရွိသည္တုိ႕ရဲ႕ အထူးအာရံုစိုက္ ခံရတဲ့ ႏိုင္ငံတခုျဖစ္လာပါတယ္။ ကမၻာ့ ျပည္သူေတြရဲ႕ ဒီမိုကေရစီ ေခၚ ျပည္သူ႕အာဏာ ကို တက္ခ္ႏိုလိုဂ်ီ နည္းပညာသစ္ ေတြရဲ႕ အကူအညီနဲ႔ ကမၻာမႈျပဳလာၾကတဲ့ အခု (globalization of peoples power) လို အခ်ိန္ ကာလ မွာ ေလးစားရ ပါေသာ ကြ်န္ေတာ္ မ်ား Vansangva စာဖတ္ပရိသတ္ေတြ နဲ႔ ေသာတရွင္ မ်ားကို ကမၻာ့ဒီမိုကေရစီ စတင္ေပါက္ဖြားရာျဖစ္တဲ့ ဟိုး လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀ က ဂရိေခါမ ဂႏၱ၀င္သမိုင္းထဲ က ေအသင္ ဆုိတဲ့ ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံေလးဆီ ကို အာရံုေျပာင္း ေခၚေဆာင္ သြားခ်င္ပါတယ္။

အခုလို (၂၁) ရာစုေခတ္ထဲကိုကြ်န္ေတာ္တို႕ခ်ည္းနင္း၀င္ေရာက္ေနၿပီး လူသားမ်ိဳးဆက္ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားမႈေတြ ဟာလည္း အထြတ္ အထိပ္ ကို ေရာက္ေနခ်ိန္မွာ ဘာျဖစ္လို႔ ေမြးကင္းစ (သို႔မဟုတ္) ဒီမိုကေရစီရဲ႕ သေႏၶသား ေရမႊာ အဆင့္ လို႔ ေတာင္ေျပာလို႔ ရတဲ့ ေရွးက်ၿပီး ႏုနယ္တဲ့ ေအသင္ ရဲ႕ တုိက္ရိုက္ ဒီမုိကေရစီ စနစ္ ေပၚထြန္းလာပံု သမိုင္းေၾကာင္းေတြကို အာရံုစိုက္ ၿပီးျပန္လည္ မီးေမာင္းထိုးျပရသလဲ ဆိုတာကိုေတာ့ ဒီေဆြးေႏြးခန္းရဲ႕ နိဂုံး မွာ အက်ယ္တဝင့္ တင္ျပေဆြးေႏြး သြားမွာ ျဖစ္ပါ တယ္။

ေအသင္ၿမိဳ႕ႏိုင္ငံ နဲ႔ လူထုပါဝင္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ

ဘီစီ ၅၀၄ ေလာက္မွာေပၚေပါက္ခဲ့တဲ့ ဂရိ ေခါမ ႏိုင္ငံ က ေအသင္ၿမိဳ႕ရဲ႕ တိုက္ရိုက္ဒီမိုကေရစီ စနစ္ဟာ ႏိုင္ငံသား လို႔ အသတ္မွတ္ ခံရတဲ့ လူထုလူတန္းစားတရပ္လံုး က်ယ္က်ယ္ ျပန္႔ျပန္႔ ပါဝင္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ (participatory democracy) စနစ္ျဖစ္တယ္။ တနည္းေျပာ ရရင္ ၿမိဳ႕ႏို္င္ငံတခုလံုးရဲ႕ အေရးကိစၥ ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ အသက္ျပည့္ၿပီး လြတ္လပ္တဲ့ ေယာက္်ား ျဖစ္သူ ႏိုင္ငံသားတိုင္း ဟာ ၿမိဳ႕လံုး ကြ်တ္ ညီလာခံမွာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ညီတူမွ်တူ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ပါဝင္ေဆြးေႏြး ျငင္းခံုခြင့္၊ မဲေပးပိုင္ခြင့္ ေတြရွိၾကပါတယ္။
ေအသင္ ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံရဲ႕ ႏို္င္ငံေရး တည္ေဆာက္ပံု
ေအသင္ ၿမိဳ႕ႏိုင္ငံရဲ႕ တုိက္ရိုက္ ဒီမိုကေရစီစနစ္ေအာက္မွာ ႏို္င္ငံေရး တည္ေဆာက္ပံု political structure ကို လိုရင္းတိုရွင္း ေဖၚျပရမယ္ ဆိုရင္ ၊၊၊၊၊၊၊

Read the rest of this entry »

Play

Posted by Zogamnuam

September 14th, 2012 at 12:41 pm

Posted in Athen History

Athen History ေအသင္သမိုင္း Part 2

Comment ေရးရန္ (no comment)

ေအသင္ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံ မွာ တုိက္ရိုက္ဒီမိုကေရစီ ေပၚေပါက္ လာပံု သမိုင္းအက်ဥ္း

အပိုင္း(၂)

စစ္ပြဲ ေတြ အေတာမသတ္ႏိုင္ခဲ့တဲ့ ေခါမ ရဲ႕ ၿမိဳ႕ႏုိင္ငံေတြ နဲ႕ ဒီမိုကေရစီ ေရခံေျမခံ

ေရွးေဟာင္း ဂရိ ႏိုင္ငံ မွာ သီးျခားလြတ္လပ္စြာ တည္ရွိတဲ့ ၿမိဳ႕ႏိုင္ငံေပါင္း ရာဂဏန္း နဲ႕ ခ်ီၿပီးရွိခဲ့တယ္။ အဲဒီ ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံေတြ ရဲ႕ ႏိုင္ငံသား (ၿမိဳ႕သား) ေတြဟာ မ်ိဳးႏြယ္စု ေတြ နဲ႔ ဖြဲ႕စည္းထားၾကၿပီး ေသြးသားအားျဖင့္နီးစပ္သူေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ တျခားၿမိဳ႕ ကေန ေျပာင္းေရႊ႕ ေန ထိုင္ လာ ၾကတဲ့ သူ ေတြ နဲ႕ ကြ်န္ေတြ ကို ႏိုင္ငံသားစာရင္းထဲ မွာထည့္လို႕မရဘူး။ မိန္းမေတြကိုလည္း မဲေပးပိုင္ခြင့္ရွိတဲ့ ႏိုင္ငံသား ေတြ အျဖစ္မသတ္မွတ္ ၾက ဘူး။ ၿမိဳ႕ႏိုင္ငံရဲ႕ လူဦးေရ က ၂သိန္းခြဲ ေလာက္သာရွိ ၿပီး ႏိုင္ငံသားလို႕အသတ္မွတ္ခံရတာက သံုး ေသာင္း ေလာက္ပဲရွိတယ္။ တဦးနဲ႕တဦး က ငယ္စဥ္ ကေလး ဘ၀ ကစ ကစားေဖၚ ကစားဖက္ေတြ၊ ေက်ာင္းေနဖက္ေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။၊ ႀကီးလာတဲ့အခါမွာလည္း ၿမိဳ႕ညီလာခံမွာ ႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးဖက္ေတြ၊ ျငင္းခုန္ဖက္၊ စကားစစ္ထိုးဖက္ေတြ၊ စစ္ပြဲေတြရွိလာရင္လည္း တိုက္ေဖၚ၊ တုိက္ဖက္ ေတြျဖစ္ၾကတယ္။ ဆိုလုိတာက ႏိုင္ငံသား ေတြဟာ တဦးနဲ႕ တဦး သိၾကြမ္းၾကတယ္။ သူတို႕ဟာ ၿမိဳ႕ရဲ႕ နိစၥဓူ၀ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြမွာ တနည္းမဟုတ္တနည္း ပါ၀င္ ပတ္သက္ၾကၿပီး တဦးကို တဦး ရာထူး ခန္႕အပ္တာ၊ ျငင္းပယ္တာ ကစ၊ ႏိုင္ငံေရး၊ စစ္ေရး၊ အႏုပညာ အစရွတဲ့ ကိစၥ အ၀၀ မွာ အျမဲ ထိေတြ႕ၾကတဲ့ အေလ်ာက္ ဒီၿမိဳ႕ ရဲ႕ ေစ်းကြက္လပ္ ဟာ အေရးပါအရာ ေရာက္တဲ့ လူထုေဆြး ေႏြး ၀ိုင္းေတြ က်င္းပရာ၊ ႏိုင္ငံေရး၊ လူမႈေရး အသိပညာ ေတြ ဖလွယ္ရာ၊ ျမွင့္တင္ရာ၊ ရွင္သန္ ဖြံ႕ၿဖိဳးရာ မွာ အေရးႀကီး တဲ့ ေနရာေတြ ျဖစ္လာၾကတယ္။ ၿမိဳ႕သား တိုင္း မွာ တဦးခ်င္းစီအတြက္ ၿမိဳ႕ႏုိင္ငံရဲ႕ အေရးကိစၥအတြက္ တာ၀န္ (duty) ကိုယ္စီ ရွိၾက တယ္။ တနည္း အားျဖင့္ သူတို႕ရဲ႕ဘ၀ မွာ အခြင့္အေရး ဆိုတာထက္ တာ၀န္ဆိုတာ ကိုပိုမို လြမ္းမိုးတယ္။ ႏိုင္ငံ့ တာ၀န္ ကိုေက်ပြန္ေအာင္မထမ္းေဆာင္သူကို လူမႈေလာကမွာ နိမ့္က်တဲ့ အဖ်က္ အေႏွာင့္ သမားလို႕ျမငၾ္ကတယ္။ ႏိုင္ငံ့ တာ၀န္ တခုခု ကိုမယူထားဘူး၊ ဒါမွ မဟုတ္ ၿမိဳ႕လံုးသြ်တ္ညီလာခံမွာ တက္တက္ၾကြၾကြ ပါ၀င္ေဆြးေႏြးေလ့မရွိတဲ့သူကို ဂရိဘာသာစကားနဲ႕ idiotai လို႕ ႏွိမ္ေခၚၾကတယ္။ အဂၤလိပ္စကားလံုး idiot (ငတံုးငအ) ဆိုတာ အဲဒီဂရိစကားလံုးကေနဆင္းသက္လာတာျဖစ္တယ္။ ႏိုင္ငံ့ အေရး မွာ တက္ တက္ ၾကြၾကြ မပါ၀င္သူေတြကို ငတံုးငအ စာရင္းထဲမွာ ထည့္ထား ခဲ့ၾကတဲ့ ေရွးေဟာင္း ဂရိေခါမသားေတြက ဒီေန႕ေခတ္သစ္မွာ ႏိုင္ငံ့အေရး တက္တက္ ၾကြၾကြ ေျပာဆိုလုပ္ကိုင္ ေရးသား တဲ့သူေတြကိုမွ ကြက္ၿပီး အညွိးထားၿပီး ဖမ္းလားစီးလား၊ သတ္လားျဖတ္လားလုပ္တဲ့လူေတြကို ဘယ္လိုမ်ား ကင္ပြန္း တတ္ၾက မလဲမသိဘူး။

ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံ ရဲ႕ ပထ၀ီ အေနအထား ကေတာ့ စစ္ပြဲေတြျဖစ္လာရင္ ၿမိဳ႕သားအားလံုး ကို တပ္ဆုတ္ ေစ လံုလံုျခံဳျခံဳ အကာအကြယ္ေပးႏိုင္တဲ့ ဗဟို ရွိတယ္။ အဲဒီ ဗဟို ျပဳရာရဲ႕ ပတ္ပတ္လည္မွာ ရွိတဲ့ က်ယ္၀န္း တဲ့ နယ္ေျမ ႀကီးထဲမွာ အိမ္ေျခေတြ၊ ရပ္ရြာေတြ၊ ၿမိဳ႕ငယ္ေတြ ရိွတယ္။ ဥပမာ ေအသင္ ၿမိဳ႕ ဆိုလို႕ရွိရင္ အမွန္ တကယ္ ေတာ့ ATTICA ဆိုတဲ့ ကြ်န္းဆြယ္ ႀကီး ထဲမွာ တည္ရွိတာျဖစ္ေပမဲ႕ ဒီကြ်န္းဆြယ္ တခုလံုးထဲမွာ ေနထိုင္တဲ့ သူအားလံုး ကုိျခံဳၿပီး ေအသင္ ၿမိဳ႕ သားေတြ အျဖစ္ ေခၚေ၀ၚ ၾက တာ ျဖစ္တယ္။ ျပင္ပ ရန္သူက က်ဴးေက်ာ္စစ္ နဲ႕ ၀င္လာရင္ လယ္ သမား၊ တံငါသည္ စသည္ျဖင့္ ႏိုင္ငံသား အားလံုး ေအသင္ ၿမိဳ႕ရိုးအတြင္း ကို တပ္ဆုတ္ၿပီး အဲဒီကေန ျပန္လည္ ခုခံၾကရတယ္။ ေအသင္ နဲ႕ အၿပိဳင္ အင္အားႀကီးတဲ့ ေနာက္ၿမိဳ႕ႏိုင္ငံတခု ကေတာ့ စပါတာ ျဖစ္တယ္။ စပါတာ ကေတာ့ LACONIA ဆိုတဲ့ ကြ်န္းဆြယ္ ႀကီးထဲမွာ ရွိ တဲ့ ေက်းရြာေတြ ကိုသိမ္းပိုက္ အုပ္ခ်ဳပ္ထားတာျဖစ္ၿပီး အဲဒီကြ်န္းဆြယ္ထဲမွာ ေနထိုင္တဲ့သူ အားလံုးကို ေအသင္မွာ လို ႏိုင္ငံသားအျဖစ္မသတ္မွတ္ပဲ စပါတာၿမိဳ႕ ေပၚသားေတြကိုသာ ကြက္ၿပီး ႏိုင္ငံသား အျဖစ္ သတ္မွတ္ ၾကတယ္။ ေအသင္မွာ လို ဒီမိုကေရစီ က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ မထြန္းကားပဲ သူတို႕ သိမ္းပိုက္ ထားတဲ့ နယ္ေျမထဲကလူေတြကို မလိုအပ္ပဲနဲံလည္း ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ ေလ့ရွိတာမို႕ မေၾကမနပ္ ျဖစ္ၾကတဲ့ ကြ်န္းဆြယ္သားေတြက အမ်ိဳးမ်ိဳး ေတာ္လွန္ပုန္ကန္ျခားနားၾကတဲ့အတြက္ ေအသင္နဲ႕ စာရင္ တည္ၿငိမ္ ေအးခ်မ္း မႈ အားနည္းၿပီး စစ္ႏိုင္ငံ ပိုဆန္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ေအသင္နဲ႕ ကြာျခားတဲ့ အခ်က္ေတြထဲမွာ စပါတာရဲ႕ ထူးျခားခ်က္ကေတာ့ အမ်ိဳးသမီး ေတြကို ႏိုင္ငံေရးေလာကထဲမွာ အျပည့္အ၀ပါ၀င္ခြင့္ေပးတဲ့ အခ်က္ျဖစ္တယ္။ စပါတာမွာ အမ်ိဳးသမီးေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ သူရဲေကာင္း ေတြ ေပၚထြန္းခဲ့သလို စစ္ေရးမွာ လည္း ရန္သူ႕ စစ္ပရိရယ္ကိုႀကိဳတင္ တြက္ဆႏိုင္တဲ့ အမ်ိဳးသမီး ေခါင္းေဆာင္ ေကာင္းေတြေပၚထြန္းခဲ့ဘူး ပါတယ္။ (ေျမပံုကိုရႈပါ၊ ဒီေျမပံုမွာေတာ့ မ်ားျပားလွတဲ့ ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံေတြထဲက ေအသင္နဲ႕ စပါတာ ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံ ႏွစ္ခုကို မီးေမာင္းထိုး ျပထား တယ္)။

အလံုအျခံဳ ကာကြယ္ ထားတဲ့ ေအသင္ တုိ႕ စပါတာ တို႕ ကိုတည္ေဆာက္ရာမွာ အခုေခတ္လို ကုန္သြယ္မႈ နဲ႕ လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရး လြယ္ကူေအာင္ ပင္လယ္ကမ္းေျခမွာ မတည္ေဆာက္ပဲ ရန္သူ ႏိုင္ငံေတြက လ်ွပ္တပ်က္ ၀င္မစီး ႏိုင္ေအာင္ ကုန္းတြင္း ပိုင္း မွာ တည္ေဆာက္ေလ့ရွိတယ္။ ဒါကလည္း ဂရိ ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံ ေတြအၾကား အေတာမသတ္ႏိုင္တဲ့ အျပန္အလွန္ စစ္ခင္းမႈ ေတြ ေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။
အဲဒီေတာ့ ေအသင္ၿမိဳ႕မွာ တုိက္ရိုက္ဒီမုိကေရစီ စနစ္ ေပၚထြန္း လာ ဖို႕ အထိျဖစ္လာရေအာင္ အေရးႀကီးတဲ့ ေရခံေျမခံ နဲ႕ အေျခခံ အေၾကာင္း တရား ေတြ ကို ျပန္လည္ သတၳဳခ်ၾကည့္ရင္ ေအာက္ပါအတိုင္း ေတြ႕ရ ပါတယ္။

(၁) ၿမိဳ႕ႏိုင္ငံသားေတြ ဟာ တဦးနဲ႕ တဦး ေသြးသားနီးစပ္ၾကတယ္၊

(၂) လူဦးေရအားျဖင့္ ဒီေန႕ေခတ္ၿမိဳ႕ေတြနဲ့ စာရင္နည္းပါးေနေသး တယ္၊

(၃) တျခား ဂရိ ၿမိဳ႕ႏိုင္ငံ ေတြ နဲ႕ မၾကာခဏ စစ္ခင္းၾကရတယ္၊

(၄) ဒီေတာ့ ၿမိဳ႕ ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ စစ္ေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ကိစၥ ေတြမွာ ၿမိဳ႕သား အားလံုး တနည္းမဟုတ္တနည္း ပါ၀င္ ေန ၾကရတယ္။ ႏိုင္ငံ့အေရး ငါနဲကမဆိုင္ဆိုၿပီး ဘယ္သူမွေဘးထြက္ထိုင္ေနလို႕မရဘူး၊ ၿမိဳ႕သားတိုင္း မွာ တဦးခ်င္းစီအတြက္ ၿမိဳ႕ႏုိင္ငံရဲ႕ အေရးကိစၥအတြက္ တာ၀န္ (duty) ကိုယ္စီ ရွိၾက တယ္။ ၿမိဳ႕လယ္ေခါင္က ေစ်းကြက္လပ္ မွာ အေရးပါအရာ ေရာက္တဲ့ လူထုေဆြး ေႏြး ၀ိုင္းေတြ က်င္းပၾကၿပီး ၿမိဳ႕ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး၊ လူမႈေရး နဲ႕ အသိပညာ ေတြ ႏိုင္ငံေရး အေတြးအေခၚေတြ ရွင္သန္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေစတဲ့ ဓေလ့ ရွိတယ္။

(၅) ဘီစီ ၅၆၁ နဲ႕ ဘီစီ ၅၀၇ အၾကား ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္ ကာလ အတြင္း ေအသင္ၿမိဳ႕ မွာ အုပ္စိုးသူ မင္းဆိုး မင္း ညစ္ ေတြ ဆက္တုိက္ ေပၚေပါက္ ခဲ့ တယ္၊ The Tyrants of Athen ဆိုၿပီး သမိုင္းမွာ တြင္သြားခဲ့တာျဖစ္တယ္။

အထက္ပါ ေဖၚျပထားတဲ့ အေၾကာင္း အခ်က္ အလက္ ေတြ ဟာ ေအသင္ၿမိဳ႕မွာ တုိက္ရိုက္ဒီမုိကေရစီ စနစ္ ေပၚထြန္း လာ ဖို႕ ေကာင္းမြန္တဲ့ ေရခံေျမခံ ေတြ ျဖစ္ လာရတယ္။

အခုတခါ ဆက္လက္ ၿပီး ေအသင္ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ ေပါက္ဖြား လာရတဲ့ ျဖစ္စဥ္ အေၾကာင္းရင္းေတြ ထဲကေန ပိုမိုၿပီး တုိက္ရိုက္ က်က် အေရးႀကီးတဲ့ အေၾကာင္းရင္း တခုျဖစ္တဲ့ ဒီၿမိဳ႕ ရဲ႕ ႏုိင္ငံေရး သမိုင္းအက်ဥ္း ကို တင္ျပ ေဆြးေႏြး သြားပါမယ္။ ေအသင္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးသမိုင္း ဟာ ေအသင္မွာ ဒီမိုကေရစီ သေႏၵ တည္လာဖို႕ ပိုမိုၿပီးတိုက္ရိုက္က်တဲ့ အေၾကာင္းရင္း ရယ္လို႕ ေျပာရတာက အထက္မွာ ေဖၚျပ ခဲ့ တဲ့ ေအသင္ဒီမိုကေရစီ ရဲ႕ ေရေသာက္ျမစ္ ေရခံ ေျမခံ ေတြအနက္ အခ်က္ (၁) ကေန အခ်က္ (၄) အထိ ပါ၀င္တဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြ အခ်က္အလက္ေတြ ဟာ တထပ္တည္းမတူညီၾကသည့္တိုင္ေအာင္ တျခား ဂရိ ဂႏၱ၀င္ သမိုင္းထဲက ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံေတြမွာ လည္း အနည္း နဲ႕ အမ်ား ရွိခဲ့ ၾကတာပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ ေအသင္မွာ လို တျခားၿမိဳ႕ေတြကေန ဒီမိုကေရစီ စနစ္ ေပၚေပါက္မလာပဲ ေအသင္ဆိုတဲ့ ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံကေန သာလ်င္ ထူးထူးျခားျခား ေမြးဖြားလာရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ အခ်က္ (၅) မွာ ေဖၚျပထားတဲ့ မင္းစိုးမင္းညစ္မ်ိဳး ေတြ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္ ၆၀ နီးပါး အုပ္စိုးခဲ့ တဲ့ အခ်က္ဟာ အခရာက်တဲ့ အေၾကာင္းရင္းတခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို မင္းစိုးမင္းညစ္ေတြ ေနာက္ထပ္ မေပၚေပါက္ လာေအာင္ ဆုိတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႕ စဥ္းစားေတြးေခၚလာၾကတဲ့ အခါမွာ ဒီမင္းဆိုးမင္းညစ္ ေတြရဲ႕ စနစ္ဆိုးေတြ ကို အစားထိုးမဲ့ အစိုးရမင္းေတြ က မအုပ္ခ်ဳပ္ပဲ ျပည္သူေတြ ကသာ ႏိုင္ငံ့ ကံၾကမၼာ ကို ဘယ္လို ပံုစံ ဖန္တီး မလဲဆိုတာကို အတူတကြ ေဆြးေႏြး၊ တိုင္ပင္ ဆံုးျဖတ္ၿပီး တုိက္ရိုက္အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ ဆုိတာ ေပါက္ဖြား ရွင္သန္ လာရ တာ ျဖစ္ပါ တယ္။ အဲဒီလို စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းတဲ့ ေအသင္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးသမိုင္းေလးကို တေစ့ တေစာင္း ဆက္လက္ေဖၚျပ ေဆြးေႏြး သြားပါမယ္။

Play

Posted by Zogamnuam

September 15th, 2012 at 5:46 pm

Posted in Athen History

ေအသင္ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံ မွာ တုိက္ရိုက္ဒီမိုကေရစီ ေပၚေပါက္ လာပံု သမိုင္းအက်ဥ္း

Comment ေရးရန္ (no comment)

အပိုင္း(၃)

Solon (c.640-c.559 B.C.)

ဘီစီ ၆၀၀ ၀န္းက်င္ေလာက္မွာ ေအသင္ၿမိဳ႕ရဲ႕လူဦးေရတိုးပြားႏႈန္းနဲ႕ အလ်င္မီေအာင္ လယ္သမားေတြက စားနပ္ရိကၡာ အလံု အ ေလာက္ မထုတ္လုပ္ႏိုင္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ေအသင္ၿမိဳ႕မွာ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး မတည္ၿငိမ္မႈ ေတြေပၚေပါက္ခဲ့ရတယ္။ စားနပ္ရိကၡာ မလံုေလာက္တဲ့အခါၾကေတာ့ လယ္သမားေတြက သူတို႕ ရဲ႕ လယ္ယာေျမေတြ ကို တပိုင္းစီ ဖဲ့ေရာင္းၿပီး အစာေရစာ ၀ယ္ယူခဲ့ ၾကရ တယ္။ ဒီလိုနဲ႕ အေၾကြး ေတြ တင္လယ္ယာေျမေတြဆံုးရႈံးၾကရၿပီးခြ်တ္ျခံဳက်တဲ့ အထိျဖစ္ခဲ့ၾကရတယ္။ ေျမယာေျမ ပိုင္ဆိုင္မႈ ကလည္း လက္ တဆုပ္ စာ ရဲ႕လက္ထဲမွာရွိၿပီး လယ္ယာေျမ ငွားခမေပးဆပ္ႏိုင္သူေတြဟာ ေျမရွင္ ေတြရဲ႕ ေက်းကြ်န္ဘ၀ကို က်ေရာက္ ၾကရ တယ္။

ဒီ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး အက်ပ္အတည္းေတြ ဟာ ဘီစီ ၅၉၄ မွာ ေအသင္ၿမိဳသားေတြက Solon ေခၚ အဆင့္ျမင့္ အရာရွိေဟာင္းတဦးကို ႏိုင္ငံ့ အက်ပ္အတည္း ေတြ ကို ကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းဖို႕ အႀကီးအကဲ အျဖစ္ တင္ေျမွာက္လိုက္တဲ့ အခါမွာ အေတာ္အသင့္ ေျပလည္မႈ ရရွိသြားပါတယ္။ Solon ကသူတက္လာတဲ့အခါမွာ လယ္ယာ နဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ ေၾကြးျမည္ ေတြအားလံုး ေရွာ္ပစ္လို္က္တဲ့ အျပင္ ေအသင္ၿမိဳ႕သား အခ်င္းခ်င္း ကြ်န္ျပဳမႈကို ဖ်က္သိမ္း ၿပီး လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္း သာ ခြင့္ေပး ပစ္လိုက္တယ္။ Solon ဟာ ပဋိပကၡ ေတြကို ၿငိမ္းၿငိမ္း ခ်မ္းခ်မ္း မွ်မွ်တတ ေျဖရွင္းေလ့ ရွိတယ္လို႕ အမ်ား ကယံုၾကည္ ၾကတယ္ လို႕ဆို တယ္။ Solon ဟာ မ်ိဳးႏြယ္စုေတြ ေဒသေတြ လူတန္းစား ေတြ နဲ႕ ကြဲျပားေနတဲ့ ေအသင္ၿမိဳ႕ ရဲ႕ လူမႈ အဖြဲ႕အစည္း ကို လူတန္းစား(၄)ရပ္ အျဖစ္ခြဲျခား ေပးတဲ့ အေျဖခံဥပေဒ ျပဳျပင္ေျပာင္း လဲေရး တရပ္ ကိုစတင္ခဲ့တယ္။ အဲဒီလို လူတန္းစား(၄)ရပ္ခြဲ လိုက္တဲ့အခါမွာ မ်ိဳးႏြယ္စုကိုအေျခမခံပဲ သူတို႕ရဲ႕ ႏွစ္စဥ္ လယ္ယာထြက္ပစၥည္း ထုတ္လုပ္မႈ အနည္းအမ်ား ေပၚမူတည္ ၿပီးခြဲ ျခား သတ္မွတ္ လိုက္ တာျဖစ္တယ္။ အဲဒီလိုလူတန္းစား (၄)ရပ္ထဲကေန အျမင့္ ဆံုးလူတန္းစား (၃) ရပ္ကို ႏိုင္ငံ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ ပါ၀င္ေစတယ္။ Solon ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး စနစ္ထဲမွာေတာ့ မိန္းမေတြ၊ ကေလးေတြ၊ ကုန္သည္ေတြ၊ အႏုပညာသည္ေတြ၊ တနယ္တေက်းကေျပာင္းေရႊ႕ေနထို္င္တဲ့ ႏိုင္ငံျခားသားေတြ၊ ထုတ္လုပ္မႈ ျမင့္ျမင့္မားမားမရွိတဲ့ လယ္ယာေျမ မပိုင္ဆိုင္သူေတြနဲ႕ ျပင္ပကကြ်န္ေတြ ကို ေတာ့ ပါ၀င္ခြင့္မေပးခဲ့ဘူး။
Solon ရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ဟာ တာရွည္မခံခဲ့ေပမဲ့ သူ႕ရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ငန္းေတြဟာ ေနာင္မွာ ေအသင္ တုိက္ရိုက္ ဒီမိုကေရစီ ေပၚထြန္းလာဖို႕ အေျခခံအုပ္ျမစ္အျဖစ္ ေလ့လာသူတခ်ိဳ႕က ယူဆ ၾကတယ္။ Solon ရဲ႕အေျခံဥပေဒ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး က အရင္က ေအာက္က်ေနာက္က်ျဖစ္ခဲ့တဲ့ မိသားစုတခ်ိဳ႕နဲ႕ လူသစ္တခ်ိဳ႕ ကို ႏိုင္င့ံ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ ပါ၀င္လာႏိုင္ေအာင္နဲ႕ စီးပြားေရးမွာ လည္း နလံထူလာႏိုင္ေအာင္ေဆာင္က်ဥ္းေပးႏိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း လယ္ယာေျမ ကိုအေျခခံတဲ့ အက်ပ္အတည္းေတြကိုေတာ့ အဆံုးမသတ္ ေပးႏိုင္ ခဲ့ပါဘူး။ အုပ္စုဖြဲ႕ အကြဲအျပဲေတြကေတာ့ေျပေပ်ာက္မသြားခဲ့ပါဘူး။ Solon တက္လာတဲ့ကာလမွာ ဂရိေခၚမတ၀ွမ္းမွာ မင္းဆိုး မင္းညစ္ ေတြ စတင္ထြန္းကားစျပဳေနပါတယ္။

ေအသင္ရဲ႕ မင္းဆိုးမင္းညစ္မ်ား The Tyrants of Athen

အမ်ားအားျဖင့္ ၿမိဳ႕ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ စစ္နဲ႕ၿငိမ္းခ်မ္ေရး ကိစၥ ေတြကို အုပ္စိုးသူဘုရင္ေတြကသာ တဖက္သတ္ ဆံုးျဖတ္ၾကတယ္။  ဘီစီ ၅၆၁ မွာ Pisistratus (c.600-527 B.C.) ဆိုတဲ့ စစ္ေခါင္းေဆာင္ ေဟာင္းတဦးက Solon ကိုျဖဳတ္ခ်ၿပီး မင္းဆိုးမင္းညစ္ တဦး အျဖစ္ ေအသင္ ကို စတင္ အုပ္ခ်ဳပ္ ခဲ့တယ္။ သူေသဆံုးတဲ့ ဘီစီ ၅၂၇ အထိ သူဟာ သူ႕ေနာက္လိုက္ တခ်ိဳ႕ကို ခ်မ္းသာတဲ့ မိသားစုေတြရဲ႕ လယ္ယာေျမ ေတြကုိသိမ္းပိုက္ၿပီး လယ္ယာေျမ ေ၀ငွေပးကမး္ တဲ့နည္းနဲ႕ သိမ္းသြင္းစည္းရံုးခဲ့တယ္။ ဒီ လုိနည္းနဲ႕ သိမ္းသြင္းထားတဲ့ လယ္သမားေတြဟာ ေအသင္ ေခတ္ရဲ႕ ခရိုနီေတြ ပဲ ဆိုၾက ပါဆုိ႕။ Pisistratus ဟာ ကူးသန္းေရာင္၀ယ္မႈ နဲ႕ လူထုလုပ္ငန္းေတြကိုပါ ကိုျမွင့္တင္ခဲ့တယ္။ ဘုရားေက်ာင္းေတြတည္ေဆာက္ၿပီး ဘာသာေရး အေဆာက္အအံု ေတြကိုလည္း ျပဳျပင္ခဲ့တယ္။ ဘာသာေရးပြဲေတာ္ေတြကိုလည္း စတင္က်င္းပေပးခဲ့တယ္။   ဘီစီ ၆ ရာစုရဲ႕ အလယ္ပိုင္းေလာက္မွာ ေအသင္မွာ လူဦးေရ တုိးပြား လာတာ နဲ႕အမွ် စီးပြားေရးပါတုိးတက္စျပဳလာတယ္။ တႀကိမ္ထည္းမွာလည္း ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ လူေနမႈ အဆင့္အတန္း ဟာလည္းပဲ ျမင့္တက္လာေနတယ္။ အခ်ိန္ပိုေတြလည္းပိုရလာတာနဲ႕အမွ် အရင္ မ်ိဳးဆက္ေတြ နဲ႕စာရင္ အခ်င္းခ်င္း အၾကား သတင္း ဖလွယ္မႈ လည္း ပိုမ်ားလာပါတယ္။ Pisistratus လို မင္းဆိုးမင္းညစ္ က သူ႕ရဲ႕ အာဏာကို ေအာက္ေျခ အထိ ေ၀မွ်ၿပီး က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ ေထာက္ခံမႈကိုရယူလိုခဲ့တာမို႕ သူအုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ကာလမွာပဲ ႏိုင္ငံသား ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား က ႏိုင္ငံေရး အေတြ႕အၾကံဳ ေတြရရွိ လာၾကပါတယ္။ ဒီထက္အျပင္ ၾကြယ္၀ခ်မ္းသာမႈ ကိုလိုက္ၿပီး အုပ္္ခ်ဳပ္ေရး တာ၀န္ေတြ ကို ထမ္းေဆာင္ ခြင့္ ရလာ ၾကတာ ဆိုေတာ့  ၀င္ေငြေတြတုိးပြားလာၾကတဲ့ အဲဒီကာလမွာပဲ အစိုးရရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတာ၀န္ေတြကို လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား က ပါ၀င္ ထမ္းေဆာင္လာႏိုင္ ၾကပါတယ္။

Pisistratus ေသေတာ့ သူ႕ရဲ႕ အရိုက္အရာ ကို သူ႕သား Hippias က ဆက္ခံၿပီး၊ Hippias ကေတာ့ အရင္သူ႕အေဖေခတ္အတုိင္းပဲ စနစ္ေတြမေျပာင္ပဲ ဆက္လက္ အုပ္ခ်ဳပ္ မင္းလုပ္ ခဲ့ပါတယ္။ ဘီစီ ၅၁၀ မွာ ေတာ့ Pisistratus ရဲ႕သားေတြက နယ္ႏွင္ဒါဏ္ ေပးတာကို ခံခဲ့ရတဲ့ ေဆြမ်ိဳးစုတခုက စပါတာရဲ႕ အကူ အညီ ကိုရယူၿပီး Hippias ကိုနန္းျဖဳတ္ခဲ့တဲ့အတြက္ Hippias လည္း ပါးရွားကို တိမ္းေရွာင္ထြက္ေျပးခဲ့ရတယ္။ စပါတာ ေတြထြက္သြား တဲ့အခါမွာ ေအသင္ကို Isagoras ကဆက္လက္အုပ္ခ်ဳပ္ မင္းလုပ္ ေပမဲ့ သူဟာျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ဖို႕ထက္ Solon မတိုင္မီ ေခတ္ ဆီကို ေခတ္ေနာက္ ျပန္ဆြဲၿပီး မင္းမ်ိဳးရာဇာေတြအုပ္စိုး တဲ့ ေခတ္ ကိုျပန္လည္ထူေထာင္ ဖို႕က်ိဳးစားၿပီး ေအသင္ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈကိုပါ သန္႕စင္ဖို႕ က်ိဳးပမ္း လာ တဲ့အတြက္ သူ႕ကို ဆန္႕က်င္မဲ့ Cleisthenes ဆိုသူတဦး ဟာသူတုိ႕ေဆြမ်ိဳးအုပ္စုထဲ ကေနပဲ ၿပိဳင္ဘက္ အေနနဲ႕ ေပၚေပါက္ လာပါေတာ့တယ္။  ဒါေပမဲ့ Isagoras က စပါတာရဲ႕အကူအညီကို တခါထပ္မံရယူၿပီး ကေလ့ဟ္ေသနီ ကို ေအသင္ကေန ေမာင္းထုတ္ျပစ္လို္က္တဲ့အျပင္ လူေပါင္းရာနဲ႕ခ်ီၿပီး သူတို႕ရဲ႕ေနအိမ္ေတြ ကေန ေမာင္းထုတ္ခဲ့တယ္။ ဒီထက္ ဆိုး၀ါး တာ က ၿမိဳ႕ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေကာင္စီကိုပါ ဖ်က္သိမ္းဖို႕လုပ္လာတာျဖစ္တယ္။ ေကာင္စီ ကဒါကိုအျပင္းအထန္ဆန္႕က်င္တဲ့အခါမွာ ျပည္သူေတြ ကပါေကာင္စီဖက္မွာ အျပည့္အ၀ ေထာက္ခံ ပါ၀င္လာၾကတယ္။ ေနာက္ဆံုး မွာေတာ့ Isagoras နဲ႕ အေပါင္းပါေတြ ဟာ ထြက္ေျပး တိမ္း ေရွာင္သြားရၿပီး ျပည္သူေတြ က ျပည္ပ အေ၀းေရာက္ Cleisthenes ကိ္ုျပန္ေခၚတဲ့အခါမွာ သူဟာ ရာေပါင္း မ်ားစြာ ေသာ တျခား အေ၀း ေရာက္ေတြနဲ႕ အတူ ျပည္ေတာ္ ျပန္ၿပီး တုိင္းျပည္ကို ဆက္လက္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တယ္။

ေအသင္တြင္တုက္ရိုက္ဒီမိုကေရစီစနစ္ေပၚထြန္းျခင္း

Cleisthenes ဟာသမိုင္းမွာ ဘယ္သူမွလုပ္ေလ့မရွိခဲ့ တ့ဲအလုပ္ကိုလုပ္ခဲ့တယ္။ အဲဒါ ကေတာ့ အရင္ေခါင္းေဆာင္ေတြလို မင္းမ်ိဳးရာဇာ နဲ႕ စစ္ဖက္ အဆင့္ျမင့္ အရာရွိေတြကို အားကိုးတာမ်ိဳး လည္းမလုပါဘူး၊ လူတန္းစားနဲ႕ မ်ိဳးႏြယ္ေတြကြဲျပားမႈကိုေျခခံၿပီး၊ အခြင့္ေကာင္း ယူၿပီး ေတာ့လည္း အာဏာၿမဲ ေအာင္မလုပ္ခဲ့ဘူး၊ ဒီလိုလုပ္ရိုး လုပ္စဥ္ေတြကေနခြဲထြက္ၿပီး သူဟာ ျပည္သူေတြ ကို တုိက္ရိုက္ အားကိုးခဲ့တယ္။ ျပည္သူေတြ စီ ကေနလည္း တခဲနက္ေထာက္ခံမႈကိုရယူႏိုင္ခဲ့တယ္။

ဘီစီ ၅၀၈ မွာ ကေလ့စ္ေသနီ က ျပည္သူေတြက ေအသင္ၿမိဳ႕ႏိုင္ငံကို တုိက္ရိုက္ အုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္မဲ့ ႏိုင္ငံေရး စနစ္တခုကို ခ်မွတ္ခဲ့တယ္။ ဒီ ႏိုင္ငံေရး အဖြဲ႕အစည္းသစ္ကို သူက demokratia (သို႕မဟုတ္) ဒီမိုကေရစီ လို႕အမည္ေပးလိုက္တယ္။ အဓိပၸါယ္ကေတာ့ ျပည္သူ အားလံုး ပါ၀င္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းက အုပ္ခ်ဳပ္သည္ လို႕အဓိပၸါယ္ရတယ္။

ဒီမိုကေရစီစနစ္သစ္ ဟာေကာင္းမြန္လြန္းတဲ့အတြက္ ေနာင္အနာဂတ္မွာ ဒီစနစ္ကိုဖ်က္စီးဖို႕ အာဏာၿပိဳင္လုၾကမဲ့ မင္းဆိုးမင္းညစ္ ေတြ ေပၚေပါက္ႏိုင္ ေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူးလို႕ ကေလ့စ္သနီကယံုၾကည္တယ္။ ေအသင္ဒီမိုကေရစီ ကိုဘယ္ပံုဘယ္နည္း အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ေအာင္ပံုေဖၚခဲ့ၾကတယ္၊ ဒီေလာက္ေကာင္းမြန္တဲ့ စနစ္ဟာ ေနာက္ဆံုးမွာ ဘာ့ေၾကာင့္ ပ်က္စီးသြားရတယ္၊ အေနာက္တုိင္း ဥေရာပ ႏိုင္ငံေတြမွာ ေရာ ဒီေန႕ ကမၻာတ၀ွမ္းမွာ လူသားအားလံုးရဲ႕ စံထားရတဲ့ စနစ္တခုအျဖစ္ ျဖစ္လာရတဲ့ ေအသင္ဒီမိုကေရစီ သမိုင္းရဲ႕ စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းဆံုး အပိုင္းကို ဆက္လက္ေဆြးေႏြးသြားပါမယ္။

Play

Posted by Zogamnuam

September 23rd, 2012 at 12:12 am

Posted in Athen History

ေအသင္ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံမွာ တုိက္ရိုက္ဒီမိုကေရစီ ေပၚေပါက္လာပံု သမိုင္းအက်ဥ္း – အပိုင္း(၄)

Comment ေရးရန္ (2 comments)

ေအသင္ရဲ႕ လူ (၅၀၀) ပါဝင္တဲ့ ၿမိဳ႕အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေကာင္စီ

အပိုင္း (၁) မွာ ေဖၚျပခဲ့သလိုပဲ ကေလ့စ္သနစ္ဟာ လူ ၅၀၀ ပါဝင္တဲ့ ၿမိဳ႕ေကာင္စီကို ဖန္တီးခဲ့ၿပီး ေအသင္ၿမိဳ႕ကို အုပ္ခ်ဳပ္ေစခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေကာင္စီမွာ အသက္ ၃၀ ျပည့္ၿပီးသူ ၿမိဳ႕သား ေယာက္်ား မည္သူမဆို အနည္းဆံု တႏွစ္ သက္တမ္း အတြင္း ၿမိဳ႕အုပ္ခ်ဳပ္ေရး တာဝန္ကို ထမ္းေဆာင္ေစပါတယ္။ ဒီနည္းနဲ႔ ၿမိဳ႕သားတုိင္းဟာ အသက္ျပည့္လာရင္ တသက္မွာ အနည္းဆံုး တႀကိမ္ေတာ့ ၿမိဳ႕အုပ္ခ်ဳပ္ေရး တာဝန္ကို အဲဒီေကာင္စီမွာ ပါဝင္ခြင့္ရွိလာမွာ ျဖစ္တယ္။ ဘာလို႔လည္း ဆိုေတာ့ ၿမိဳ႕ေကာင္စီကို ေရြးခ်ယ္ရာမွာ လူမထပ္ေအာင္ စနစ္တက် စီစစ္ၿပီး မဲႏိႈက္ ေရြးေကာက္ေစတာေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ေအသင္ ဒီမိုကေရစီရဲ႕ ဖြဲ႕စည္းပံုအရ လူတဦးဟာ သူ႔တသက္မွာ ႏွစ္ခါထက္ ပိုၿပီး ဒီၿမိဳ႕ေကာင္စီမွာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခြင့္ မေပးပါဘူး။ အဲဒီေတာ့ ၿမိဳ႕သားတုိင္း သူ႔အလွည့္နဲ႔သူ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ ပါဝင္လာခြင့္ ရွိေအာင္ အာမခံထားတာျဖစ္တဲ့ အျပင္၊ လူတန္းစားတခုခု၊ မ်ိဳးႏြယ္စု တခုခုက အျမဲတမ္း ႀကီးစိုး ခ်ယ္လွယ္တဲ့ သေဘာမ်ိဳး မရွိေအာင္ အာမခံထားတာ၊ ကာကြယ္ ထားတာျဖစ္တဲ့ အတြက္ ၿမိဳ႕သားတုိင္းရဲ႕ တန္းတူမႈ၊ လြတ္လပ္မႈ အစရွိတဲ့ ဒီမိုကေရစီ အခြင့္အေရးေတြ ကို မဆံုးရႈံး ရေလေအာင္ အဲဒီလို အာမခံ ထားတဲ့ ေအသင္ၿမိဳ႕ရဲ႕ ဖြဲ႕စည္းပံုဥပေဒ ေအာက္မွာ ၿမိဳ႕ရဲ႕ စည္းလံုးညီညြတ္မႈ ဟာလည္းပဲ အျမဲတမ္း ခိုင္မာေနမယ္ ဆိုတာ ယံုမွားစရာ မရွိေတာ့ပါဘူး။ Cleisthenes ရဲ႕ ယူဆခ်က္ကေတာ့ ဒီနည္း အားျဖင့္ လူတစုကသာ ႏိုင္ငံေရး အေတြ႕အၾကံဳေတြကို ရရွိၿပီး ႏိုင္ငံ့ အေရးကို သူတို႔သာ လုပ္တတ္တယ္ တျခားလူေတြက ငတံုးငအ ေတြမို႔ ႏိုင္ငံ့အေရး နဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ ဘာမွ နားမလည္ဘူး ဆိုတာမ်ိဳး၊ လူတစု ကသာ အမိန္႔ေပးတဲ့ လူတစု ႏိုင္ငံေရး မဟုတ္ေတာ့ပဲ လူတိုင္းဟာ ႏိုင္ငံေရး အေတြ႕ အၾကံဳေတြကို တန္းတူ ညီတူ တုိက္ရိုက္က်က် ရရွိလာႏိုင္ ၾကမယ္လို႔ ယံုၾကည္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလို လူတဦးခ်င္းဆီရဲ႕ ပုဂၢလႅိက အက်ိဳးစီးပြားနဲ႔ ဆက္ႏႊယ္ထားတဲ့ တုိက္ရိုက္ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ေအာက္မွာ ေနရတဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြဟာ ဘယ္သူကမွ ဒီစနစ္ေၾကာင့္ နစ္နာ ဆံုးရႈံးတာ မရိွႏိုင္တဲ့ အတြက္ ဒီစနစ္ ခိုင္မာ သထက္ ခုိင္မာေရးကိုသာ ႏွလံုးသြင္းၿပီး ဒီစနစ္ကို ဖ်က္လိုဖ်က္စီးလုပ္ဖို႔ ၾကံရြယ္တာ၊ ကိုယ္ထိ လက္ေရာက္ လုပ္ေဆာင္ ႀကိဳးပမ္း တာမ်ိဳး မရွိႏိုင္ဘူးလို႔ ကေလ့စ္သနစ္ က ယံုၾကည္ ယူဆတယ္။

ကေလ့စ္သနစ္ ရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းေတြဟာ အရင္က မင္းဆိုး မင္းညစ္ေတြ တဗိုလ္ဆင္း တဗိုလ္တက္ၿပီး
ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ လုပ္ခဲ့တာနဲ႔ လံုးလံုးလ်ားလ်ား ကြာျခားသြားပါတယ္။ ဘယ္သူမွ မလုပ္ခဲ့ဘူးတဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေအသင္လူ႔ အဖြဲ႕အစည္းကို အေျခခံကစ လွန္ေလွာ္ၿပီး ေတာ္လွန္ ေျပာင္းလဲမႈ ျပစ္လိုက္တာျဖစ္တယ္။ အဲဒီ ေတာ္လွန္ေျပာင္းလဲမႈထဲမွာ အေရးပါတဲ့ အခ်က္တခု ကေတာ့ ကေလ့စ္သနစ္ ဟာ နဂိုရွိရင္းစြဲ၊ Solon ဖန္တီးခဲ့တဲ့ လူတန္းစား ၄ ရပ္ကို ဖ်က္သိမ္းၿပီး ေအသင္ၿမိဳ႕သားေတြကို မ်ိဳးႏြယ္စု (၁၀) ခုအျဖစ္ ခြဲလိုက္တာျဖစ္တယ္။ Solon အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ ေခတ္ ကာလတုန္းက ပင္လယ္ကမ္းေျခမွာ ေနထိုင္တဲ့ လူလတ္တန္းစား ေတြနဲ႔ လယ္သမားေတြက သူ႔ရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို ႀကိဳဆိုခဲ့ၾကေပမယ့္ ကုန္းတြင္းပို္င္း ေျမျပန္႔ေဒသမွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ ပေဒသရာဇ္ အႏြယ္ေတြ၊ ၿမိဳ႕စားေတြ၊ လူဂုဏ္တန္ အသိုင္းအဝိုင္းေတြ ကေတာ့ ပေဒသရာဇ္စနစ္ ကိုသာ ျပန္လည္ ထူေထာင္ လိုၾကပါတယ္။ ကေလ့စ္သနစ္ ကေတာ့ လူတန္းစားေတြနဲ႔ ေဒသေတြကို ေရာသမေမႊၿပီး ဘယ္ေဒသ၊ ဘယ္လူတန္းစားကမွ အေပၚစီးယူ ဗိုလ္က် စိုးမိုးတာမ်ိဳးမရွိ ေအာင္ဖန္တီးခဲ့ပါတယ္။ ဇယားကိုၾကည့္ပါ။ ကေလ့စ္သနစ္ ဖန္တီးလိုက္တဲ့ မ်ိဳးႏြယ္စု (၁၀) ခုအနက္ မ်ိဳးႏြယ္စု အုပ္စုဝင္တုိင္း ဟာေအသင္ရဲ႕ ေဒသႀကီး ၃ ခုစလံုးကို ခြၿပီး ခြျဲခားထားတာျဖစ္တဲ့ အတြက္ မ်ိဳးႏြယ္စုတိုင္းမွာ ေဒသႀကီး (၃) ခုစလံုးက လူေတြ ပါဝင္ေစတယ္။ ေအသင္ၿမိဳ႕သား အားလံုးဟာ ဘာသာကိုးကြယ္ ယံုၾကည္မႈကလည္း တခုတည္း ျဖစ္ေနတဲ့ အျပင္ စစ္တိုက္ရာမွာလည္း တပ္ရင္း အလိုက္ ခြဲထားတာမို႔ ႏိုင္ငံရဲ႕ ေဒသနဲ႔ မ်ိဳးႏြယ္ ဖြဲ႕စည္းပံုဟာ ေအသင္ၿမိဳ႕ ႏိုင္ငံ အေပၚမွာ သစၥာ ေစာင့္သိမႈကို တိုးပြားေစၿပီး ေဒသစြဲေတြနဲ႔ ကြဲျပားတာ၊ ကြဲျပဲတာကိုပါ ေလ်ာ့နည္းေစမွာျဖစ္တယ္။

ေနာက္ၿပီး မ်ိဳးႏြယ္စု (၁၀) ခုအနက္ မ်ိဳးႏြယ္စု တခုစီ ကေန လူ (၅၀) စီမဲႏႈိက္ေရြးေကာက္ထားတဲ့ ၿမိဳ႕အုပ္ခ်ုဳပ္ေရး ေကာင္စီဝင္ ၅၀၀ (၅၀x၁၀=၅၀၀) က အုပ္ခ်ဳပ္ရာမွာလည္း မ်ိဳးႏြယ္စု တခုစီ အလိုက္ မဲရထားတ့ဲ ေကာင္စီဝင္ လူ ၅၀ က တႏွစ္တာ ကာလအတြင္း (၃၆.၅) ရက္စီ အလွည့္က် အုပ္ခ်ုဳပ္ေစတာ ျဖစ္တယ္။ (၃၆.၅) ရက္ဆိုတာ တႏွစ္တာ ကာလရဲ႕ (၁၀) ပံု (၁) ပံုျဖစ္တဲ့ အတြက္ တႏွစ္တာ ကာလအတြင္း မ်ိဳးႏြယ္စု (၁၀) မ်ိဳးထဲက မ်ိဳးႏြယ္စုတိုင္းက သူ႔အလွည့္နဲ႔သူ အုပ္ခ်ဳပ္သြားရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ တႀကိမ္ထဲမွာ မ်ိဳးႏြယ္စုတုိင္း ကလည္း ၿမိဳ႕တြင္းရယ္၊ ကမ္းေျခရယ္၊ ကုန္တြင္းပိုင္းရယ္ ဆိုၿပီး ေဒသ ၃ ခု စလံုးမွာ ပါဝင္ေနၾကျပန္တဲ့ အတြက္ ဘယ္မ်ိဳးႏြယ္စု ကပဲ ၿမိဳ႕ကို အုပ္္ခ်ဳပ္ဖို႔ အလွည့္ က်က် ေဒသႀကီး (၃) ခုစလံုး ကပါ ပါဝင္ေနျပန္တာ ဆိုေတာ့ ေဒသ တခုခုက အျမဲ ႀကီးစိုးေနတာမ်ိဳး၊ ဗိုလ္က်ေနတာမ်ိဳး၊ ႏိုင္ငံ့ အေရးကို ေမာင္ပိုင္စီးဖို႔ ကုတ္ေခ်ာင္းကုတ္ေခ်ာင္းနဲ႔ တခါးပိတ္ၿပီး တတြတ္တြတ္နဲ႔ တီးတိုး လႈိ႕ဝွက္ ႀကိဳတင္ ၾကံစည္တာမ်ိဳး မရွိႏိုင္တဲ့ အတြက္ မ်ိဳးႏြယ္ေတြ၊ ေဒသေတြ အၾကား ေအသင္ႏိုင္ငံသား အားလံုးတို႔ အၾကားမွာ အထင္အျမင္ လြဲမွားတာ မယံုသကၤာ ျဖစ္တာ မ်ိဳးမရွိႏိုင္ဘူး။ အခုေခတ္စကားနဲ႔ ဆိုရင္ ထင္သာ ျမင္သာျဖစ္တယ္၊ ပြင့္လင္းျမင္သာတယ္ transparency ရွိလာတယ္။ အဲဒီလို transparency ရွိလာတဲ့ အခါၾကေတာ့ အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ ယံုၾကည္မႈ ေတြကလည္း ျမင့္တက္လာတယ္။ အျပန္အလွန္ ယံုၾကည္မႈေတြ ျမင့္တက္လာတာနဲ႔ အမွ် ႏိုင္ငံသား အားလံုးရဲ႕ စည္းလံုးညီညြတ္မႈ ခြန္အား ကလည္း ျမင့္တက္လာတယ္၊ စည္းလံုးမႈခိုင္မာလာတာနဲ႔ အမွ် ႏိုင္ငံ့ အေရးကိ္ု ႏွစ္ႏွစ္ကာကာ စိတ္ပါ လက္ပါ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ အတြက္ လူတုိင္း၊ ႏိုင္ငံသားတိုင္းက တက္ၾကြလာတယ္၊ တို္င္းျပည္နဲ႔ လူမ်ိဳးရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး အဆင့္အတန္း ႏိုင္ငံေရး ေရခ်ိန္ဟာလည္းပဲ ဟိုး အရင္က လက္တစုပ္စာ လူနည္းစုက ခ်ယ္လွယ္ခဲ့တဲ့ ေခတ္နဲ႔ စာရင္ ေအာက္တန္းမက်ေတာ့ဘူး၊ အဆင့္အတန္းျမင့္လာတယ္ …. စသည္ျဖင့္ ေကာင္းမြန္တဲ့ ႏိုင္ငံေရး အက်ိဳးအျမတ္ ေတြကို ေတြ႕လာရပါတယ္။

အဲဒါအျပင္ ေအသင္ရဲ႕ တိုက္ရိုက္ ဒီမိုကေရစီစနစ္ဟာ အင္မတန္ ေကာင္းမြန္ လာတာနဲ႔အမွ်၊ ေအာင္လည္း ေအာင္ျမင္လာတာနဲ႔ အမွ် ဂရိေခါမေခတ္ တျခား ဂရိၿမိဳ႕ႏိုင္ငံ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကလည္း အတုယူ လာၾက ပါေတာ့တယ္။ အဲဒီလိုနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ အေတြးအေခၚဟာ ဂရိ ႏိုင္ငံ တဝွမ္းမွာ တျဖည္းျဖည္း ျပန္႔ႏွံ႔လာ ခဲ့ပါတယ္။ ေအသင္ဒီမိုကေရစီရဲ႕ ဒီေန႔ေခတ္ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြ အတြက္ပါ စိတ္ဝင္စား စရာေကာင္းတဲ့ သတင္း စကားေတြနဲ႔ အေရးႀကီးလွတဲ့ သမိုင္း အခ်က္အလက္ေတြကို ဆက္လက္ ေဆြးေႏြး တင္ျပသြား ပါမယ္။

Play

Posted by Zogamnuam

September 29th, 2012 at 7:29 pm

Posted in Athen History

Page 16 of 20« First...10141516171820...Last »