Basic Democracy Training – Burmese Version by Salai Kipp Kho Lian

Episode 31 – ပါလီမန္ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ (ျဖည့္စြက္ ပို႔ ခ်ခ်က္)

Comment ေရးရန္ (one comment)

Play

ကုိယ္စားျပဳ ဒီမိုကရစီ စနစ္မွာ ပံုစံ အမ်ိဳးမ်ဳိးရွိ ပါတယ္။ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က ဦးေဆာင္တဲ့ ပါလီမန္ ဒီမိုကေရစီစနစ္ (Parliamentary Democracy) ရယ္၊ သမၼတ ဦးေဆာင္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ (Presidential Democracy) ရယ္၊ ဒီႏွစ္မ်ိဳးကိုေပါင္းစပ္ထားတဲ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ရယ္ ဆိုၿပီး (၃) မ်ိဳးရွိပါတယ္။

ဒီမတူညီတဲ့ စနစ္ေတြကို ခြဲခြဲျခားျခား ကြဲကြဲျပားျပား၊ သိႏိုင္ဖုိ႔ တုိင္းျပည္ရဲ႕ အေျခခံ ဥပေဒ က အုပ္ခ်ဳပ္ေရး မ႑ိဳင္မွာ ထိပ္ဆံုးကဦးေဆာင္မယ့္ သမၼတ (သို႔မဟုတ္) ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ကို ဘယ္ပံုဘယ္နည္း ေရြးေကာက္ တင္ေျမွာက္ရမယ္၊ အဲဒီ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး မ႑ိဳင္ နဲ႔ ဥပေဒျပဳအဖြဲ႕ (ေခၚ) ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္တုိ႔ အၾကား ဘယ္ပံုဘယ္နည္း ဆက္ဆံရမယ္ဆိုတဲ့ ျပ႒ာန္းခ်က္ အေပၚမွာ မူတည္ၿပီး ခြဲျခားသိျမင္ႏိုင္ပါတယ္။

အခု ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က ဦးေဆာင္တဲ့ ပါလီမန္ဒီမိုကေရစီစနစ္ (Parliamentary Democracy) ကိုေလ့လာရေအာင္။ မဲဆႏၵ ရွင္ ျပည္သူလူထုက ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္လုိက္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ (ဥပေဒျပဳ မ႑ိဳင္) ေတြထဲက မဲအမ်ားဆံုးရတဲ့ ပါတီ ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္က ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ျဖစ္လာတယ္။

Read the rest of this entry »

Posted by Zogamnuam

May 15th, 2012 at 11:44 pm

Posted in Basic-Part2

Episode 32 – သမၼတ ဦးေဆာင္ေသာ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ (ျဖည့္စြက္ ပို႔ ခ်ခ်က္)

Comment ေရးရန္ (one comment)

သမၼတ ဦးေဆာင္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ စနစ္မွာ မဲဆႏၵ ရွင္ျပည္သူလူထုက ဥပေဒျပဳမ႑ိဳင္ရဲ႕ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေတြနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး မ႑ိဳင္ရဲ႕ ဥေသွ်ာင္္ သမၼတကို သီးျခားစီ ေရြးေကာက္ တင္ေျမွာက္တယ္။ ဒီ စနစ္မွာ ျပည္သူလူထုက ေရြးေကာက္လိုက္တဲ့ သမၼတဟာ ပါတီ တခုက ျဖစ္ၿပီး၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ အမ်ားစု မဲရထားတဲ့ ပါတီကေတာ့ တျခား ပါတီ တခုလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ သမၼတက ဥပေဒျပဳ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ အမတ္ေတြရဲ႕ အာဏာကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္သလို ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ေတြကလည္း သမၼတရဲ႕ အာဏာကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္တယ္။

အျပန္အလွန္ ထိန္းခ်ဴပ္မႈ check and balance ပိုအားေကာင္း တဲ့ စနစ္ျဖစ္တယ္။ အထက္ပါ စနစ္ (၂) ခုကို ႏိႈင္းယွဥ္မယ္ ဆိုရင္ ပါလီမန္စနစ္မွာ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ နဲ႔ ပါလီမန္ဟာ သဟာဇာတျဖစ္တာ ကမ်ားၿပီး အစိုးရ က ဥပေဒတခု ျပ႒ာန္း တဲ့ေနရာမွာ အခက္အခဲ ႀကီးႀကီးမားမား မၾကံဳရဘူး၊ အခ်ိန္ၾကာၾကာ ေဆြးေႏြးဖို႔ လိုအပ္ေလ့ မရွိဘူး။ ဒါကေတာ့ အထက္လႊတ္ေတာ္က ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ အဆိုတင္သြင္းတဲ့ ဥပေဒမူၾကမ္းကို ပယ္မခ်ဘူး ဆိုရင္ေပါ့။ တျခား ထိန္းညွိ ႏိုင္ေသးတဲ့နည္းက အတိုက္အခံ နဲ႔ သူတုိ႔ရဲ႕ မဟာမိတ္ပါတီေတြက အဲဒီကိစၥကို တရားရံုးခ်ဳပ္မွာတင္ၿပီး အေျခခံဥပေဒနဲ႔ ကိုက္ညီမႈရွိမရွိ စစ္ေဆးခိုင္းတာမ်ိဳးလည္းလုပ္လို႔ရတယ္။ တရားရံုးခ်ဳပ္က အစိုးရ တင္သြင္းတဲ့ ဥပေဒ မူၾကမ္းကို လက္ခံရင္ေတာ့ အဆင္ေျပသြားတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီမူၾကမ္းဟာ အေျခခံဥပေဒ နဲ႔ ဆန္႔က်င္တယ္လို႔ ဗဟို တရားရံုးခ်ဳပ္က ယူဆရင္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ နဲ႔ သူ႔အစိုးရအဖြဲ႕ ရာထူးကေန ဆင္းေပးရတယ္။ ပါလီမန္ကိုေတာ့ ဖ်က္သိမ္းစရာမလိုပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ပါလီမန္က ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ အသစ္ကို ေရြးေပးရပါတယ္။ အဲဒီဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က ဝန္ႀကီး အသစ္ေတြကို ထပ္ေရြးပါတယ္။ သမၼတ ဦးေဆာင္တဲ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ မွာေတာ့ လႊတ္ေတာ္က သမၼတကို ျပန္လည္ထိန္းညွိႏိုင္တဲ့ အတြက္ တခိ်ဳ႕က အဲဒီ စနစ္ကို ပိုေကာင္းတယ္လို႔ ယူဆၾကတယ္။ ကမၻာ့ အစိုးရ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ကေတာ့ ပါလီမန္ ဒီမိုကေရစနစ္ကို က်င့္သံုးၾကတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ သမၼတ တေယာက္ဟာ အမ်ားဆံုး သက္တမ္း ႏွစ္ႀကိမ္၊ စုစုေပါင္း ၈ ႏွစ္ အထိ အေရြးေကာက္ခံၿပီး တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ႏိုင္တယ္။ ပါလီမန္ ဒီမိုကေရစီမွာေတာ့ သူ႔ပါတီက သူ႔ကို မျဖဳတ္မျခင္း (ဒါမွမဟုတ္) သူကိုယ္တိုင္က ရာထူးကေန အေၾကာင္း တစံုတခုေၾကာင့္ မဆင္းမျခင္း ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္လုပ္သူဟာ သက္တမ္းဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ သူ႕ စိတ္ႀကိဳက္ လုပ္ႏိုင္တယ္။

ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ လုိ တခ်ိဳ႕ ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ သမၼတ ကိုျပည္သူလူထုက တိုက္ရိုက္ေရြးေကာက္ ေစၿပီး ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကိုေတာ့ ပါလီမန္က ေရြးေကာက္ ေစတယ္။ ဒီနည္းနဲ႔ စနစ္ ႏွစ္ခုကိုေပါင္းစပ္ ထားတာ လည္းရွိတယ္။ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံမွာ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ျပည္သူေတြက သမၼတကို ပါတီေခါင္းေဆာင္ ေတြထဲကေန ေရြး ေကာက္တယ္။ လႊတ္ေတာ္မွာ ေတာ့ ဆန္႔က်င္ဘက္ပါတီကို မဲပံုေအာေပးၾကတယ္။ ဒါမွ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ က သမၼတ နဲ႔ မတူတဲ့ ပါတီကျဖစ္လာမယ္။ ဒီ နည္းနဲ႔ ဆန္႔က်င္ဘက္ပါတီ ႏွစ္ခုဟာ အာဏာ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ကို ထိန္းညွိၾကမွာ ျဖစ္တယ္။ ဘယ္လိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္ သမၼတ ကေတာ့ ပါလီမန္ကို ဖ်က္သိမ္း ပိုင္ခြင့္ရွိတယ္။ ဆိုလုိတာက သမၼတ ဟာ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကိုပါ ရာထူးကေနဖယ္ရွားႏိုင္တယ္။

လက္ရွိက်ေနာ္တုိ႕ ႏိုင္ငံမွာ ေတာ့ အရင္ စစ္အစိုးရက တဖက္သတ္ေရးဆြဲထားတဲ့ ၂ဝဝ၈ အေျခခံဥပေဒဟာ သမၼတ နဲ႕ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္စနစ္ ကို ေပါင္းစပ္ ထားတယ္လို႕ တခ်ိဳ႕ကဆိုပါတယ္။ ဒါနဲ႕ပါတ္သက္ၿပီး ၂ဝ၁ဝ ေရြးေကာက္ပြဲ အႏိုင္ရပါတီတခုျဖစ္တဲ့ ခ်င္း အမ်ိဳးသားပါတီ ရဲ႕ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴး ဆလုိင္း က်ဲအိုဘိခ္ေထာင္ ရဲ႕ေဆာင္းပါးကို အမ်ားတကာေလ့လာ ဖတ္ရႈ ႏို္င္ေအာင္ က်ေနာ္မ်ား http://www.Vansangva.com webpage ေပၚမွာ တင္ေပးလိုက္ပါတယ္။ ေဆာင္းပါးရွင္ တင္ျပေဆြးေႏြးထားတဲ့ အခ်က္ အလက္ေတြထဲမွာ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္ေတြကေတာ့ ဒီေန႕ က်ေနာ္တို႕ႏိုင္ငံမွာ က်င့္သံုးေနတဲ့ ၂ဝဝ၈ အေျခခံ ဥပေဒ က ျပဌာန္းလိုက္တဲ့ စနစ္ဟာ သမၼတ စနစ္ နဲ႕ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ စနစ္ ကို ေပါင္းစပ္ ထားေၾကာင္း၊ သမၼတ စနစ္ အျပည့္ အဝ မဟုတ္ေသာ္လည္း၊ သမၼတ စနစ္ရဲ႕ အေငြ႕ အသက္ ပိုမ်ားေၾကာင္း၊ အျခားေသာပါလီမန္စနစ္မ်ားမွာ လို လႊတ္ေတာ္က ေရြးခ်ယ္ခန္႕အပ္လိုက္တဲ့ သမၼတ နဲ႕ သူ႕ရဲ႕အစိုးရအဖြဲ႕ ကို လႊတ္ေတာ္က ျပန္လည္ျဖဳတ္ခ်ပို္င္ခြင့္မရွိေၾကာင္း၊ ဒီလိုျဖစ္ေနတဲ့ အတြက္ လႊတ္ေတာ္နဲ႕ အစိုးရၾကားမွာ အျပန္အလွန္ထိန္းညွိမႈေတြအားနဲေနေၾကာင္း၊ အဲဒီ အားနဲခ်က္ကို ျဖည့္ စည္း ႏို္င္ဖို႕အတြက္ဆိုရင္ အႏိုင္ရ ပါတီေရာ အတုိက္အခံပါတီေတြပါပါဝင္တဲ့ ေရးရာေကာ္မီတီ ေတြ မ်ားမ်ား ဖြဲ႕ေပး ဖို႕လိုအပ္ ေနေၾကာင္း၊ အဲဒီလို အႏုိင္ရပါတီေရာ။ အတုိက္အခံ ပါတီ အတြက္ ပါ ေျပာေရးဆိုခြင့္ ေတြ ပါဝင္ႏိုင္မႈေတြ အာမခံခ်က္ရွိတဲ့ ေရးရာေကာ္မီတီေတြမ်ားမ်ားမဖြဲ႕စည္းႏိုင္ဘူးဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ဒီအတိုင္း ဆက္သြား ရင္ ၊ အာဏာရွင္ အစိုးရ ေတြကို “(၅)ႏွစ္ တစ္ႀကိမ္အလွည့္က် ေရြးခ်ယ္” ရံု သက္သက္ ျဖစ္သြားမွာစိုးရိမ္ရေၾကာင္း … စသည္ျဖင့္ စိတ္ဝင္စား ဖြယ္ရာဖတ္ရႈေလ့လာ ႏိုင္ပါတယ္။

ေရးရာေကာ္မတီ ဘယ္မွာလဲ? Check and Balance ဘယ္မွာလဲ?
ဆလိုင္း က်ဲအိုဘိခ္ေထာင္ (ခ်င္းအမ်ိဳးသားပါတီ)

အေရးႀကီးေၾကာင္း သိဖို႕အေရးႀကီး

မၾကာေသးခင္ေသာကာလ၌ လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္က ေရးရာေကာ္မတီႏွင့္ ေကာ္မတီခြဲ (၂ဝ) ေက်ာ္ဖြဲဲ႕စည္းေၾကာင္း ၾကားသိရ သည္မွာ ဝမ္သာစရာေကာင္းလွပါသည္။ သို႔ေသာ္ တိုင္းျပည္၏ လိုအပ္ခ်က္အရ ဆက္လက္၍ အမ်ား အျပား ဖြဲ႕စည္းမည္ ဟုလည္း ယံုၾကည္ရပါသည္ (အေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္တြင္ အၿမဲတမ္းေကာ္မတီ (၃၈)ခု ႏွင့္ ေကာ္မတီခြဲ (၂၄၂)ခု ရွိပါသည္)။

ပါလီမန္စႏွစ္ က်င့္သံုးေသာ ႏုိုင္ငံမ်ားတြင္ ေရးရာေကာ္မတီ၏ အခန္းကဏၭာသည္ ထိုသို႔ အေရးမႀကီး ပါဟုေျပာ ႏုိုုင္ေသာ္လည္း အထူးသျဖင့္ ကၽြန္ုပ္တို႕ျမန္မာႏုိုုုင္ငံကဲ့သို႕ေသာ သမၼတ အေငြ႕သက္ ပိုမ်ားေသာ ႏုိင္ငံမ်ားအတြက္ ေရးရာေကာ္မတီ ၏ အခန္း ကဏၭာကို အျမင့္ဆံုးသို႔ ျမွင့္တင္ေရးသည္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္ေပသည္။ တနည္းအားျဖင့္ သမၼတစနစ္ က်င့္သံုးေသာႏုိင္ငံ အေနျဖင့္ ေရးရာေကာ္မတီကို လုပ္ပိုင္ခြင့္ျပည့္ျပည့္ဝဝ မေပးပါက အုပ္ခ်ဳပ္ေရး (အစိုးရ) ကို ထိန္းေက်ာင္းမည့္ ယႏၱာရားက်ိဳးပ်က္ သကဲ့သုိ႔ျဖစ္ျပီး check and balance လံုးဝ မရွိဘဲ တစ္လမ္းေမာင္းစနစ္ ျဖစ္သြားလိမ့္မည္။ ထို႕ေၾကာင့္ အေမရိကန္သမၼတ Woodrow Wilson ဆိုလွ်င္ ဤ ေကာ္မတီ မ်ားကို ဥပေဒ ျပဳအဖြဲ႕ငယ္မ်ား (Little Legislatures) ဟုျပင္ တင္စားခဲ့ေသးသည္။

ဥပေဒ/နည္းဥပေဒ Smart က်ဖို႔ အေရးႀကီး

ေရးရာေကာ္မတီကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ မၾကာမွီ ထြက္လာမည့္ ဥပေဒ/နည္းဥပေဒက ဥပေဒျပဳမဏၰိဳင္ ႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ ေရးမဏၰိဳင္ အၾကား အျပန္အလွန္ထိန္းေက်ာင္းမွဳ မည္မွ်ေလာက္ထိ မွ်တမႈရွိႏိုင္မည္ ဆိုသည္ကို အဆံုးအျဖတ္ေပး မည္ျဖစ္ရာ စိတ္ဝင္စား စရာ အလြန္ေကာင္းပါသည္။ အေမရိကန္မွာကဲ့သို႔ သူတို႔ကို အစိုးရဖံုးကြယ္ ထားေသာ စာရြက္စာတမ္းမ်ား၊ လုပ္ငန္း ေဆာင္တာမ်ား၊ စာရင္းဇယားမ်ားကို တရားဝင္ ေလ့လာဖတ္ရႈစစ္ေဆးခြင့္ ေပးမည္ေလာ? သက္ဆိုင္ရာအစိုးရအႀကီးအကဲမ်ားကို လိုအပ္သည့္ အခ်ိန္မ်ားတြင္ လြတ္လပ္စြာေမးျမန္းစံုစမ္းခြင့္ ေပးပါ့မလား? အျပင္က သက္ဆိုင္ရာ ပညာရွင္မ်ား ႏွင့္ ကြ်မ္းက်င္ သူမ်ားကို ဝန္ထမ္းအျဖစ္ဌားရမ္း ခန္႔အပ္ႏိုင္ေရး စီစဥ္ေပးမွာလား? (အေျခခံဥပေဒတြင္ အျပင္လူမ်ားကို ေကာ္မတီ ဝင္ အျဖစ္ ပါဝင္ျခင္းကိုသာ ကန္႕သတ္ ပါသည္)။ သို႕မဟုတ္ UK ႏိုင္ငံ ကဲ့သို႔ ရုပ္ျပသေဘာမွ် သာ ဖြဲ႕မလား?။

ပါလီမန္ စနစ္၏ က်ိန္စာ မသင့္ဖို႔ အေရးႀကီး

အားလံုးသိရိွၿပီးသည့္အတိုင္း ၂ဝဝ၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒသည္ ပါလီမန္စႏွစ္ ႏွင့္ သမၼတစနစ္ ေရာစပ္၍္ ေရးဆြဲျခင္းျဖစ္ေပရာ ေရးရာေကာ္မတီ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးအပ္ေရး ႏွင့္ပတ္သက္၍ နည္းဥပေဒမ်ား ခ်မွတ္ရာတြင္ ‘ကြ’ က်သဖြယ္ရာမ်ား ရွိမည္မွာ အမွန္ပင္ ျဖစ္ပါသည္ (အေျခခံဥပေဒ ထဲတြင္အေသးစိတ္ ျပဌာန္းျခင္းမရွိပါ)။ ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီးသည့္အတိုင္း ပါလီမန္စနစ္တြင္ ဥပေဒျပဳေရးအဖြဲ႕ ႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕ၾကား check and balance လိုအပ္ျခင္းမရွိေလရာ တစ္ဘက္ကလည္း ေရးရာ ေကာ္မတီသည္ သူ႔၏ သေဘာတရားအရ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အဖြဲ႔(အစိုးရ) ကို ထိန္းေက်ာင္းရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္း ထားျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ပါလီမန္စနစ္၏ သေဘာတရားအရ ဥပေဒျပဳမဏၰာိဳင္(လႊတ္ေတာ္) အေနျဖင့္ မိမိ္ေရြးခ်ယ္ ခန္႔အပ္ေသာ အစိုးရ(အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမဏၰာိဳင္) ကို မိမိကိုယ္တိုင္ အခ်ိန္မေရြး အေရးယူျဖဳတ္ခ် ႏုိင္သည္ျဖစ္ေပရာ ထို ကဲ့သို႕အကုန္က်ခံ၍ ထိန္းေက်ာင္းရန္ပင္မလိုအပ္ သည့္အတြက္ေၾကာင့္ျဖစ္ပါသည္။

အႏုိင္ရ ပါတီအတြက္ အေရးႀကီး

ဤသို႕ေရးရာေကာ္မတီ အားနည္းသြားေစျခင္းျဖင့္ အတိုက္အခံမက အႏုိင္ရပါတီကိုပါ အခန္႔မသင့္လွ်င္ ေဘးက်ပ္ နံက်ပ္ သို႔တြန္းပို႔ေစႏုိင္သည္ကို သတိျပဳဖို႔လိုအပ္လိမ့္မည္။ အဓိကအေၾကာင္းအရင္း မွာ အေျခခံဥပေဒက သမၼတ ၏ သက္တမ္းကို အတိအက် သတ္မွတ္ေပး(fixed term) ထားျခင္းျဖစ္ပါသည္ (ပါလီမန္စနစ္တြင္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ သက္တမ္း ကိုသတ္မွတ္မထား)။ လႊတ္ေတာ္အေနျဖင့္ ဤ ‘ေရးရာေကာ္မတ’ီ သည္ မိမိ လႊင့္တင္လိုက္ေသာ ‘စြန္’ မိမိစိတ္တိုင္းက် ပ်ံသန္းႏိုင္ေရး ထိန္းေက်ာင္းမည့္ အဓိက ႏွင့္ ေနာက္ဆံုး ခ်ည္ေႏွာင္ႀကိဳး ဟုပင္ ဆိုႏုိင္ပါမည္။ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေျပာရေသာ္ လႊတ္ေတာ္တြင္ အာဏာရ ေသာ မည္သည့္ပါတီမဆို မိမိအေန ျဖင့္ သမၼတ(အစိုးရ) ေရြးခ်ယ္ခန္႔အပ္သည့္ အခြင့္အေရး တစ္ခုတည္း ေလာက္တြင္သာ ေရာင့္ရဲတင္းတိမ္ ၾကမည္မဟုတ္ေပ။ စိတ္ခ် ႏုိင္မည္ မဟုတ္ေပ။ (သမၼတခန္႕အပ္ႏိုင္ရံုသာ အာဏာရွိၿပီး ဥပေဒျပဳေရးတြင္ မယ္မယ္ရရအာဏာမရွိပါက ေက်နပ္စရာေကာင္းလွမည္မဟုတ္ပါ။)

မည္သို႕ျပင္ဆိုေစ ကၽြနိဳပ္တို႔၏ အေျခခံဥပေဒ ေပးထားခ်က္အရ လႊတ္ေတာ္က မိမိေရြးခ်ယ္ခန္႔အပ္ေသာ အစိုးရ ကို မိမိအေနျဖင့္ ျပန္ျဖဳတ္ခ်ႏုိင္ခြင့္မရွိျခင္းေၾကာင့္ ဤေရးရာေကာ္မတီအား အေမရိကန္ကဲ့သို႔ လုပ္ပိုင္ ခြင့္ အလံုအေလာက္ ေပးျခင္းသည္ လႊတ္ေတာ္ (အထူးသျဖင့္ အႏုိင္ရပါတီ အတြက္) ေနာက္ဆံုးက်ည္ဆံ ျဖစ္ရ ပါမည္။

အစိုးရ မဖြဲ႕ႏုိင္ေသာ ပါတီမ်ား အတြက္လည္း အေရးႀကီး

အထူးသျဖင့္ သမၼတ စနစ္ အျပည့္အဝ မက်င့္သံုးေသာ ႏုိင္ငံ (ျမန္မာႏိုင္ငံ အပါအဝင္) မ်ားတြင္ အႏုိင္မရ ေသာ ပါတီမ်ားတြက္ အစိုးရအဖြဲ႕တြင္ပါဝင္ႏိုင္ေရးသည္ အလားအလာအလြန္နည္းေလရာ ဤကဲ့သို႔ ေကာ္မတီမ်ား အမ်ားအျပား ဖြဲ႕စည္းေရးသည္ အေရးႀကီးလွပါသည္။ သို႕ျဖစ္ရာ ေရးရာေကာ္မတီ အင္အား ခ်ိနဲ႔ ေအာင္ လုပ္ျခင္း သည္ အတိုက္အခံ platform မရွိေအာင္ ၾကံစည္ ျခင္းႏွင့္ အတူတူ ပင္ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။

လက္ရွိအေျခအေန အတိုင္းဆိုလွ်င္ အစိုးရအဖြဲ႕တြင္ မပါဝင္ႏုိင္ေသာ အင္အားစုမ်ား အေနျဖင့္ အစိုးရ၏ လုပ္ငန္း ေဆာင္တာ မ်ားကို အနီးကပ္ Monitoring လုပ္ႏုိင္ဖို႔ (check and balance)ေနေနသာသာ မိမိပါတီ၏ ႏို္င္ငံေရး ေရတို/ေရရွည္ မူဝါဒမ်ား၊ proposal မ်ား ေရးဆြဲႏုိင္ေရး အတြက္ အစိုးရ စာရင္းဇယား ရရွိႏုိင္ေရးသည္ပင္ အလြန္ ခက္ခဲ ပါသည္။

ယံုပါ၊ သို႔ေသာ္စိတ္မခ်နဲ႔ ၊အေရးႀကီးလို႔

ဤ အတိုင္းဆက္သြား ပါက၊ သို႕မဟုတ္ ေရးရာေကာ္မတီကို အားေကာင္းေအာင္ အခ်ိန္မွီ မေဆာင္ရြက္ပါက ေဖာ္ျပၿပီး သည့္ အတိုင္း အစိုးရသည္ လႊတ္ေတာ္ႏွင့္အလွန္းေဝးၿပီး ျပည္သူႏွင့္ အဆက္ျပတ္သြားႏုိင္သည္။ ပြင့္ပြင့္ လင္းလင္းေျပာရေသာ္ အစိုးရ အေနျဖင့္ ျပည္သူလူထု၏ ကြယ္ရာတြင္ ထင္ရာႀကဲလွ်င္ မည္သူသိရွိေတာ့ မည္နည္း။ သတင္းမီဒီယာ တစ္ခုတည္းက ကာကြယ္ႏုိုု္င္မည္မဟုတ္။ ထိုသို႔ဆိုလွ်င္ ကၽြန္ုပ္တို႕၏ ဒီမိုကေရစီ က Francis Fukuyama ေထာက္ျပခဲ့သလို အာဏာရွင္အစိုးရ မ်ားကို “(၅)ႏွစ္ တစ္ႀကိမ္အလွည့္က် ေရြးခ်ယ္” ရံု သက္သက္ ျဖစ္သြားမွာစိုးရိမ္ရသည္။

ဆလိုင္း က်ဲအိုဘိခ္ေထာင္ (ခ်င္းအမ်ိဳးသားပါတီ)

Play

Posted by Zogamnuam

December 13th, 2012 at 7:59 pm

Posted in Basic-Part2,Training

Page 7 of 7« First...34567